ปัจจัยที่ทำให้ยุคโควิด-19 ยาวนาน 10 ปี

ความเห็นต่างทั้งระดับปัจเจกกับระดับรัฐ ความรู้ความเข้าใจต่อโรค การพัฒนาวัคซีนกับยา เหล่านี้เป็นปัจจัยชี้วัดว่ายุคโควิด-19 จะกินเวลายาวนานเพียงไร จะถึง 10 ปีหรือเกินกว่านั้นหรือไม่

             เกือบครบปีแล้วนับจากจีนแจ้งองค์การอนามัยโลกอย่างเป็นทางการพบการแพร่ระบาดของไวรัสสายพันธุ์ใหม่โรคโควิด-19 ในภาพรวมระดับโลกสถานการณ์แย่กว่าเดิม บางประเทศระบาดระลอก 2 ต้องปิดเมืองปิดประเทศอีกครั้ง บางประเทศนับจากเริ่มระบาดจนบัดนี้ยังควบคุมไม่ได้ มีไม่กี่ประเทศที่ควบคุมการแพร่ระบาดได้ดี

            ดังที่เคยนำเสนอว่ายุคโควิด-19 แบ่งเป็น 3 ระยะ ณ ขณะนี้ยังอยู่ระยะแรก กำลังระบาดหนัก บางเมืองเปิดบางเมืองปิด เปิดๆ ปิดๆ เริ่มทดลองใช้ยากับวัคซีน วิธีการรักษาแบบต่างๆ

(เครดิตภาพ:unsplash.com)
            บทความนี้สรุปปัจจัยที่ทำให้ยุคโควิด-19 อาจกินเวลา 10 ปีหรือนานกว่านั้น โดยแบ่งออกเป็น 3 ระดับ คือ ระดับบุคคล กลุ่มเฉพาะ ระดับประเทศ และระดับโลก ตามบริบทล่าสุดดังนี้

          ประการแรก ระดับบุคคล กลุ่มเฉพาะ

            ในขณะที่คนส่วนใหญ่ให้ความร่วมมือป้องกันโรคระบาด แต่บางคนบางกลุ่มทำสิ่งตรงข้าม แบ่งเป็น 2 ประเภทย่อย

          1.1 พวกไม่เห็นด้วย ต่อต้าน

            กลุ่มนี้คือพวกที่ต่อต้านการล็อกดาวน์ การปิดเมืองปิดประเทศ ชุมนุมประท้วงรัฐบาล ไม่ยอมทำตามมาตรการของรัฐ เช่น ฝ่าฝืนคำสั่งห้ามไปเที่ยวชายหาด จัดงานเลี้ยง หลายประเทศมีคนประเภทนี้ไม่มากก็น้อย

          1.2 ไม่ให้ความร่วมมือเท่าที่ควร

            กลุ่มนี้ไม่ถึงกับต่อต้านแต่ไม่ให้ความร่วมมือป้องกันการแพร่ระบาดเท่าที่ควร เช่น การรักษาระยะห่างอยู่เสมอ การสวมใส่หน้ากากอนามัย ผลคือมาตรการปกติไม่ได้ผล ไม่อาจควบคุมการระบาดได้ดี บางประเทศต้องประกาศล็อกดาวน์ ปิดเมืองปิดประเทศอีกครั้ง เช่น หลายประเทศในภูมิภาคตะวันออกกลางกับยุโรป เช่น สหราชอาณาจักร เยอรมนี ฝรั่งเศส รัสเซีย

            กรณียุโรป ในเวลา 5 สัปดาห์ยอดผู้ติดเชื้อโควิด-19 เพิ่มเป็น 2 เท่า แม้การแพร่ระบาดมาจากหลายปัจจัยแต่สะท้อนว่ามาตรการปกติไม่ได้ผล ต่างจากบางประเทศที่ได้ผล เช่น ไต้หวัน เวียดนาม จีน ไทย

          ประการที่ 2 ระดับประเทศ

            แยกโดยหลักคิดหรือนโยบายของรัฐบาล แบ่งเป็น 2 ประเภท พวกเห็นด้วยกับการล็อกดาวน์กับไม่สนับสนุนการล็อกดาวน์

          2.1 ไม่เห็นด้วยกับการล็อกดาวน์

            รัฐบาลทรัมป์เป็นกรณีตัวอย่าง หลักคิดคือเศรษฐกิจสำคัญกว่าโรคระบาด ประธานาธิบดีทรัมป์พูดซ้ำหลายครั้งว่าขอให้ฟังตนมากกว่าเชื่อข้อมูลวิทยาศาสตร์ ให้เหตุผลว่าพวกนักวิทยาศาสตร์การแพทย์ตกอยู่ใต้อำนาจการเมืองไปแล้ว

            สตีเวน มนูชิน (Steven Mnuchin) รัฐมนตรีกระทรวงการคลังประกาศจะไม่ใช้มาตรการปิดเมืองอีกแล้วเพราะสร้างความเสียหายมากกว่า เรื่องที่ต้องทำคือ “ทุกคนต้องกลับไปทำงาน” แม้เสี่ยงติดเชื้อก็ตาม

          2.2 เห็นด้วยกับการล็อกดาวน์

            กลุ่มนี้รู้ผลกระทบที่เกิดขึ้นทั้งทางเศรษฐกิจสังคมแต่เห็นว่าจำต้องล็อกดาวน์ เพราะเป็นวิธีที่ก่อประโยชน์มากกว่า เป็นแนวทางที่สอดคล้องกับความรู้ระบาดวิทยา จีนเป็นตัวอย่างแรก รัฐบาลสั่งปิดเมืองอย่างรวดเร็วและเข้มงวด ให้ประชาชนทุกคนอยู่แต่ในบ้าน รัฐบาลส่งกองทัพเข้าไปส่งน้ำส่งอาหาร วิธีการนี้ได้ผลสามารถควบคุมการแพร่ระบาด

            เมื่อต้นพฤศจิกายนที่ผ่านมานายกฯ อังกฤษ บอริส จอห์นสันกล่าวว่าในสถานการณ์ตอนนี้ที่กำลังระบาดหนักไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากปิดเมืองอีกรอบ เตือนว่าหากโควิด-19 แพร่ระบาดหนักจนระบบสาธารณสุขรับไม่ไหว สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือแพทย์พยาบาลมีสิทธิเลือกว่าควรรักษาใครก่อนหรือทิ้งใครไว้

            เรื่องที่ต้องเข้าใจคือ การล็อกดาวน์ให้อยู่แต่ในบ้านเป็นมาตรการแยกผู้ติดเชื้อออกจากคนปกติ ไมว่าผู้ติดเชื้อแสดงอาการหรือไม่ เพราะหลังจาก 14 วัน (หรือมากกว่า) ผู้ป่วยโควิด-19 จะแสดงตัวให้รู้หรือไม่ก็หายเอง รัฐบาลที่ไม่สนับสนุนการปิดเมืองเท่ากับปล่อยให้โรคระบาดหนักต่อไปเรื่อยๆ

          ประการที่ 3 ระดับโลก

          3.1 การแพร่ระบาดแบบไม่รู้ตัว

ตั้งแต่แรกระบาดกระทรวงสาธารณสุขจีนเผยว่ามีกรณีเชื้อแพร่ระบาด ก่อนผู้ป่วยมีอาการก่อนผู้ป่วยจะรู้ตัว การแพร่เชื้อขณะไม่แสดงอาการมีความชัดเจนและดูเหมือนจะมากกว่าที่เข้าใจตอนแรก งานวิจัยของสำนักสถิติแห่งชาติสหราชอาณาจักร (ONS) พบว่าผู้ป่วยโควิด-19 ร้อยละ 86.1 (ช่วงเดือนเมษาถึงมิถุนา) ไม่แสดงอาการ (ไข้ ไอ เสียการรับกลิ่นรส)

            งานวิจัยที่เผยแพร่ปลายเดือนตุลาคมพบว่าร้อยละ 20 ของพนักงานร้านขายของชำสหรัฐติดโรคโควิด-19 และส่วนใหญ่เป็นพวกไม่แสดงอาการ

            ข้อมูลหลายชิ้นบ่งชี้ว่าผู้ป่วยโควิด-19 ชนิดไม่แสดงอาการมีมากขึ้น

          3.2 ประสิทธิภาพวัคซีน

            หลายคนเข้าใจผิดคิดว่าทันทีที่โลกมีวัคซีนปัญหาโควิด-19 จะหมดไป ความจริงซับซ้อนกว่านั้น ปลายเดือนกันยายน คริส วิทตี้ (Chris Whitty) หัวหน้าทีมแพทย์อังกฤษเตือนอย่าคาดหวังวัคซีนรุ่นแรกมากนัก เพราะวัคซีนรุ่นแรกอาจมีประสิทธิภาพป้องกันโรคเพียง 40-60% (ครึ่งหนึ่งของผู้ที่ฉีดวัคซีนแล้วยังติดเชื้อได้) ประโยชน์ของวัคซีนรุ่นแรกคือลดอาการเจ็บป่วย

            ก่อนหน้านั้นแอนโทนี เฟาซี (Anthony Fauci) พูดทำนองเดียวกันว่าในระยะแรกถ้าได้ผลสัก 75% ถือว่าดีแล้วหรือถ้าได้ผล 50-60% ก็ยอมรับได้

            ต้องรอพัฒนาวัคซีนรุ่นต่อไปที่ปรับปรุงจากรุ่นแรก (ตรงกับระยะที่ 3 ของยุคโควิด-19)

          3.3 การกระจายวัคซีน

            ประเทศเศรษฐกิจดีประชาชนย่อมได้วัคซีนอย่างทั่วถึงก่อน ตรงข้ามกับประเทศยากจนที่ต้องรอความช่วยเหลือ ผู้อำนวยการใหญ่องค์การอนามัยโลกชี้ว่าหลักการให้วัคซีนที่ถูกต้องคือ ให้บางคนแก่ทุกประเทศ “ดีกว่า” ให้ทุกคนในประเทศตัวเองก่อน หากไม่ช่วยประเทศอื่นจะทำให้การระบาดยืดเยื้อ

            เป็นที่มาของโครงการวัคซีนโลก COVAX เพื่อกระจายวัคซีนแก่ทุกประเทศโดยเฉพาะประเทศยากจน ความคืบหน้าโครงการเป็นประเด็นที่ต้องติดตาม การฉีดวัคซีนต้านโควิด-19 เป็นโครงการระดับโลกที่ต้องเห็นผลเร็ว ยิ่งช้ายิ่งเสียหาย

          3.4 เชื้อกลายพันธุ์

            โดยธรรมชาติเชื้อไวรัสกลายพันธุ์อยู่เสมอ บางครั้งก่อโรครุนแรงขึ้นบางครั้งลดความรุนแรง ล่าสุดพบคนติดเชื้อโรคโควิด-19 จากสัตว์จำพวกมิงค์ (mink) ผู้เชี่ยวชาญกังวลว่าอาจเป็นต้นเหตุระบาดรอบใหม่จากเชื้อโรคโควิด-19 สายพันธุ์ใหม่ ที่น่ากังวลกว่านั้นคือสายพันธุ์นี้ต่างจากสายพันธุ์ปัจจุบันมาก เกรงว่าวัคซีนที่กำลังวิจัยอยู่อาจใช้ไม่ค่อยได้ผล ต้องวิจัยใหม่หมด

            การที่มิงค์ติดโควิด-19 มาจากการกลายพันธุ์เช่นกัน

            เชื้อกลายพันธุ์เป็นเหตุที่ต้องวิจัยและปรับปรุงวัคซีนเป็นระยะ ให้ได้วัคซีนที่มีประสิทธิภาพมากพอ และต้องวิจัยให้เร็วมากพอด้วย

          3.5 ทฤษฎีสมคบคิด

            ในขณะที่หลายคนพูดว่าวัคซีนคือทางออกแต่อีกด้านเกิดคำถามว่าควรรับวัคซีนหรือไม่

            ผลโพลจาก Pew Research Center ที่นำเสนอกลางเดือนกันยายนพบว่าคนอเมริกันร้อยละ 51 เท่านั้นที่อยากฉีดวัคซีน ที่เหลือกังวลว่าวัคซีนไม่ปลอดภัย

            ก่อนหน้านั้น 1 เดือน ผลสำรวจของ Gallup พบว่าคนอเมริกันร้อยละ 65 เท่านั้นที่ยอมฉีดวัคซีน ร้อยละ 35 บอกว่าจะไม่ฉีดแม้ อย.สหรัฐรับรองและฉีดให้ฟรี

            มีหลายเหตุผลที่ไม่ยอมฉีด ที่พูดกันมากคือ ทฤษฎีสมคบคิด” (conspiracy theory) หนึ่งในทฤษฎีที่คนเชื่อกันมากคือมนุษย์เป็นผู้สร้างโควิด-19 เป็นแผนการที่วางไว้หลายปีแล้ว บิล เกตส์ (Bill Gates) แห่งไมโครซอฟร่วมกับชนชั้นปกครองโลกต้องการลดประชากรโลก หวังใช้เหตุการณ์นี้ควบคุมโลกด้วยการสร้างวัคซีนที่ใส่ไมโครชิปควบคุมมนุษย์

            คนที่เชื่อว่าวัคซีนใส่ไมโครชิปอาจไม่ใช้วัคซีนตัวใดๆ เลย เพราะไม่รู้ว่ามีไมโครชิปอยู่ในหลอดยาของตนหรือไม่ คนเหล่านี้จะคิดว่าสถาบันการแพทย์ องค์กรระหว่างประเทศต่างๆ ไม่น่าเชื่อถือเป็นส่วนหนึ่งของชนชั้นปกครองโลก นี่คือการอธิบายตามแนวทฤษฎีสมคบคิด

            มีปัจจัยลบหลายข้อที่ส่งผลให้การแพร่ระบาดยืดเยื้อ บทความนี้นำเสนอภาพโดยสังเขป สรุปว่าความเห็นต่างทั้งระดับปัจเจกกับระดับรัฐ ความรู้ความเข้าใจต่อโรค การพัฒนาวัคซีนกับยา เหล่านี้เป็นปัจจัยชี้ว่ายุคโควิด-19 จะกินเวลายาวนานเพียงไร จะถึง 10 ปีหรือเกินกว่านั้นหรือไม่

8 พฤศจิกายน 2020

ชาญชัย คุ้มปัญญา

(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ สถานการณ์โลกไทยโพสต์ ปีที่ 25 ฉบับที่ 8763 วันอาทิตย์ที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2563)

 

-------------------------

บทความที่เกี่ยวข้อง

ยุคโควิด-19
ผลของโควิด-19 จะอยู่กับโลกอีกหลายปี หลายอย่างจะเปลี่ยนไป เป็นที่มาของคำว่า “ยุคโควิด-19” เป็นทั้งโอกาสกับการทำลายล้าง ความร่วมมือช่วยให้อยู่รอดร่วมกัน
วิกฤตโควิด-19 ยังไม่จบ การฟื้นคืนสู่สภาพเดิมไม่ใช่เรื่องที่จะเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ ต้องใช้เวลาหลายปี โลกเข้าสู่อีกยุคแล้ว มีผลต่ออนาคตของคน อนาคตประเทศและระบบโลก

บรรณานุกรม :

1. About 20% of grocery store workers had Covid-19, and most didn't have symptoms, study found. (2020, October 30). CNBC. Retrieved from https://edition.cnn.com/2020/10/29/health/grocery-workers-increased-covid-19-risk-wellness/index.html

2. China says coronavirus can spread before symptoms show -- calling into question US containment strategy. (2020, January 26). CNN. Retrieved from https://edition.cnn.com/2020/01/26/health/coronavirus-spread-symptoms-chinese-officials/index.html

3. Covid: more than 80% of positive UK cases in study had no core symptoms. (2020, October 8). The Guardian. Retrieved from https://www.theguardian.com/world/2020/oct/08/more-than-80-positive-cases-in-covid-study-had-no-core-symptoms

4. Danish Covid-19 mink variant could spark new pandemic, scientists warn. (2020, November 5). The Guardian. Retrieved from https://www.theguardian.com/environment/2020/nov/05/danish-covid-19-mink-variant-could-spark-new-pandemic-scientists-warn

6. Europe's COVID-19 cases double in five weeks, total infections surpass 10 million. (2020, November 2). Reuters. Retrieved from https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-europe-cases/europes-covid-19-cases-double-in-five-weeks-total-infections-surpass-10-million-idUSKBN27H1M1

7. EU joins WHO's coronavirus vaccine alliance, offers 400 million investment. (2020, August 31). Deutsche Welle. Retrieved from https://www.dw.com/en/eu-joins-whos-coronavirus-vaccine-alliance-offers-400-million-investment/a-54774743

8. Just 51% of Americans would get coronavirus vaccine right now. (2020, September 18). Fox News. Retrieved from https://www.foxnews.com/us/just-half-of-americans-would-get-coronavirus-vaccine

9. Not a 'Silver Bullet': UK Scientists Say First COVID Vaccine Unlikely to Stop People Catching Virus. (2020, September 25). Sputnik News. Retrieved from https://sputniknews.com/uk/202009251080567207-not-a-silver-bullet-uk-scientists-say-first-covid-vaccine-unlikely-to-stop-people-catching-virus/

10. 'NOT GREAT' Fauci warns COVID-19 vaccine may only be 50% effective so US ‘must never abandon the public health approach’. (2020, August 8). The Sun. Retrieved from https://www.thesun.co.uk/news/12350872/coronavirus-vaccine-fauci-half-effectiveness-public-health/

11. One in Three Americans Would Not Get COVID-19 Vaccine. (2020, August 7). Gallup. Retrieved from https://news.gallup.com/poll/317018/one-three-americans-not-covid-vaccine.aspx

12. There's no alternative to lockdown, Boris Johnson tells MPs. (2020, November 2). The Guardian. Retrieved from https://www.theguardian.com/world/2020/nov/02/boris-johnson-tells-mps-there-is-no-alternative-to-englands-lockdown

13. Treasury Secretary Mnuchin says ‘we can’t shut down the economy again’. (2020, June 11). CNBC. Retrieved from https://www.cnbc.com/2020/06/11/treasury-secretary-mnuchin-says-we-cant-shut-down-the-economy-again.html

14. Trump threatens to fire Fauci in rift with disease expert. (2020, November 2). AP. Retrieved from https://apnews.com/article/trump-threatens-fire-fauci-rift-disease-57c804db048aa7f1c99f227b495f52e6

15. WHO chief warns against COVID-19 'vaccine nationalism'. (2020, October 26). Channel News Asia. Retrieved from https://www.channelnewsasia.com/news/world/who-chief-tedros-warns-against-covid-19-vaccine-nationalism-13372780

--------------------------

ความคิดเห็น

ร้านค้า ยูนิลีเวอร์ อย่างเป็นทางการใน #lazada

ร้านค้า ยูนิลีเวอร์ อย่างเป็นทางการใน #lazada
คลิกที่รูป

Lazada แจกคูปองส่วนลดพิเศษ

Lazada แจกคูปองส่วนลดพิเศษ
สนใจคลิก

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ

ลิงก์เดียวซื้อประกันได้ทุกชนิด สนใจคลิกครับ
ซื้อหรือสอบถาม คลิกที่รูป

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันภัยรถยนต์ และอื่นๆ

ยินดีให้คำปรึกษา ซื้อหรือขายประกันภัยรถยนต์ และอื่นๆ
ติดต่อไลน์ ck09105

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ

เลือกซื้อประกันชีวิตแบบที่ต้องการ
ซื้อออนไลน์ด้วยตัวเอง ไม่ยุ่งยาก ไม่ซับซ้อน สอบถาม 24 ชม. สนใจคลิกดูก่อน

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ

ซื้อประกัน พ.ร.บ. รถยนต์ แล้วต่อภาษีได้เลย ง่ายๆ เพียงไม่กี่คลิก ซื้อได้ทั่วประเทศ
ซื้อหรือสอบถามคลิกที่รูป