โสมกับยาแผนปัจจุบัน เข้ากันได้หรือตีกันเอง

โสมหรือสารสกัดจากโสมเป็นที่นิยมใช้กันมาก จึงมีผู้กังวลว่าจะมีผลต่อยารักษาแผนปัจจุบันที่ผู้ป่วยกินหรือไม่ ผลการวิจัยพบว่าส่วนใหญ่ไม่มีผลต่อยาแผนปัจจุบัน การกินโสมกับยาแผนปัจจุบันค่อนข้างปลอดภัย มีที่ต้องระวังน้อย
คนส่วนใหญ่รู้จักโสม หลายคนเคยกินโสม เป็นพืชสมุนไพรที่ทรงคุณค่า ใช้กันอย่างแพร่หลายยาวนานนับพันปี บ้างว่าเป็นยาอายุวัฒนะ
โสมและประโยชน์ของโสม :
            โสม (ginseng) ขึ้นในหลายประเทศไม่เฉพาะเอเชีย เช่น มีโสมอเมริกา (American ginseng) แต่ที่คนเอเชียนิยมจะเน้นโสมจีนหรือโสมเกาหลี
โสมเป็นพืชล้มลุกชนิดหนึ่ง มีรากใต้ดินขนาดใหญ่ เนื้อนุ่ม รากเป็นสีเหลือง เนื้อในรากเป็นสีขาว ลำต้นตั้งตรง รากเป็นส่วนที่นิยมมาทำเป็นยา รสขมเล็กน้อยเจือหวานชุ่มคอ มักใช้เป็นยาบำรุงกำลัง บำรุงอวัยวะภายใน แก้อ่อนเพลีย เป็นยาบำรุงประสาท บำรุงสมอง แก้ความจำเสื่อม แก้เบื่ออาหาร ช่วยลดน้ำตาลในเลือด เสริมสร้างภูมิต้านทาน
            รากโสมจะเก็บเกี่ยวเมื่อมีอายุ 3-6 ปี ถ้านำไปตากแห้งจะได้โสมขาว ถ้านำไปอบไอน้ำจะได้โสมแดง ทั้ง 2 วิธีเป็นกระบวนการให้ความร้อน มีผลต่อฤทธิ์ของโสม
            โสมปัจจุบันส่วนใหญ่เป็นโสมปลูก นำมาผลิตเป็นยาสมุนไพร ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ใช้กันอย่างกว้างขวาง จึงมีโอกาสที่ผู้บริโภคจะกินโสมหรือสารสกัดจากโสมพร้อมกับยาแผนปัจจุบันที่ผู้บริโภคกินร่วมด้วย
โสมปลูกที่อเมริกา
ผลการทดลองทางวิทยาศาสตร์ :
            สารออกฤทธิ์ที่สำคัญของโสมคือ ginsenosides ซึ่งแบ่งออกเป็นชนิดแยกย่อยได้ 2 กลุ่มหลักคือ protopanaxadiols กับ protopanaxatriols
            ฤทธิ์ของโสมต่อเอนไซม์ที่ศึกษากันมาคือต่อเอนไซม์ CYP450 พบว่าโสมมีฤทธิ์ยับยั้งต่อ CYP 450 ชนิด CYP1B1, CYP2D19, CYP2D6 ที่มีฤทธิ์เสริมคือ CYP3A11 และที่มีฤทธิ์ทั้งยับยั้งและเสริมคือ CYP1A1, CYP1A2, CYP2C9 และ CYP3A4 เหตุที่เป็นเช่นนี้น่าจะมาจากวิธีศึกษาและชนิดของเอนไซม์ที่แตกต่างกัน
มีผู้ป่วยบางรายที่กินโสมพร้อมกับยา warfarin (ยาต้านการแข็งตัวของเลือดชนิดหนึ่ง) พบว่าเลือดแข็งตัวเร็วขึ้น (ลดฤทธิ์ยา) แต่ไม่พบว่าสารสกัดโสมมีผลต่อฤทธิ์ยา warfarin ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบกับผู้ป่วยที่รับการผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ
แต่ไม่มีผลต่อยา losartan (ยาลดความดันโลหิตชนิดหนึ่ง) omeprazole (ยาลดกรด แก้โรคกระเพาะ) dextromethorphan (ยาแก้ไอ)
สารสกัดโสมมีผลลดฤทธิ์ยา fexofenadine (ยาแก้แพ้ชนิดหนึ่ง) ในหนูทดลอง แต่ไม่พบว่ามีผลต่อมนุษย์ ทำนองเดียวกับยา midazolam (ยาต้านอาการวิตกกังวล) จะสังเกตว่าเป็นผลการทดลองที่ข้อสรุปขัดแย้งกัน
โสมเกาหลี
สรุป :
            เนื่องจากโสมหรือสารสกัดจากโสมเป็นที่นิยมใช้กันมาก จึงมีผู้กังวลว่าจะมีผลต่อยารักษาแผนปัจจุบันที่ผู้ป่วยกินหรือไม่ ผลการวิจัยที่ปรากฏพบว่าส่วนใหญ่ไม่มีผลต่อยาแผนปัจจุบัน มียาเพียงไม่กี่ชนิดที่มีผล เช่น ยาที่เกี่ยวข้องกับเอนไซม์ CYP450 จึงพอสรุปได้ว่าการกินโสมกับยาแผนปัจจุบันค่อนข้างปลอดภัย มีที่ต้องระวังน้อย
            อย่างไรก็ตาม พึงตระหนักว่าการวิจัยไม่ได้ครอบคลุมยาทุกตัวทุกประเภท การกินโสมหรือยาสมุนไพรใดๆ คู่กับยาแผนปัจจุบันจำต้องได้รับการดูแลตรวจสอบอยู่เสมอ หมั่นสังเกตอาการว่ามีผลต่ออาการของโรค อาการทั่วไปอย่างไร
15 ตุลาคม 2019
ชาญชัย คุ้มปัญญา
-----------------------------
อ้างอิง :
พิชานันท์ ลีแก้ว. อันตรกิริยาของโสมกับยาแผนปัจจุบัน. จุลสารสมุนไพร ปีที่ 36(4) กรกฎาคม 2562.
https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a695008.html            
https://medlineplus.gov/druginfo/natural/967.html
https://www.asiaone.com/business/korea-ginseng-association-introduces-history-and-value-korean-ginseng
ที่มาของภาพ : https://ohioline.osu.edu/factsheet/F-64

ความคิดเห็น

การมีโบรกเกอร์ประกันภัยรถยนต์หลายแห่งเป็นเรื่องดี เพราะแข่งขันเรื่องคุณภาพ ประโยชน์ตกแก่ผู้บริโภค

การมีโบรกเกอร์ประกันภัยรถยนต์หลายแห่งเป็นเรื่องดี เพราะแข่งขันเรื่องคุณภาพ ประโยชน์ตกแก่ผู้บริโภค
“724 insure” เป็นหนึ่งในนั้น คลิกที่รูป

คุ้มครองบ้านและทรัพย์สิน จากไฟไหม้ ภัยธรรมชาติ น้ำท่วม จารกรรม

คุ้มครองบ้านและทรัพย์สิน จากไฟไหม้ ภัยธรรมชาติ น้ำท่วม จารกรรม
สนใจคลิกที่รูป

ซื้อใช้ได้ส่วนลด ขายได้เปอร์เซ็นต์เก็บกินตลอดไป กับบริษัทศรีกรุงโบรคเกอร์ที่ก่อตั้งมากว่า 30 ปี

ซื้อใช้ได้ส่วนลด ขายได้เปอร์เซ็นต์เก็บกินตลอดไป กับบริษัทศรีกรุงโบรคเกอร์ที่ก่อตั้งมากว่า 30 ปี
สนใจคลิกที่รูป

ประกันชั้น 1 ทั้งเก่งกับกระบะเพียง 7,500 บาทต่อปีและไม่ต้องตรวจสภาพ

ประกันชั้น 1 ทั้งเก่งกับกระบะเพียง 7,500 บาทต่อปีและไม่ต้องตรวจสภาพ
ซื้อหรือสอบถาม คลิกที่รูป

ประกันสุขภาพ 3 โรคสุดฮิต เริ่มต้นเพียง 150 บาท

ประกันสุขภาพ 3 โรคสุดฮิต เริ่มต้นเพียง 150 บาท
ซื้อหรือสอบถามคลิกที่รูป หรือ ติดต่อไลน์ @7chanchai (มีเครื่องหมาย @) หรือโทร 083-072 5036

ประกันชั้น 3 เริ่ม 1,800 บาทต่อปี

ประกันชั้น 3 เริ่ม 1,800 บาทต่อปี
ซื้อหรือสอบถาม คลิกที่รูป

ประกันสุขภาพที่รับพิจารณา แม้คุณมีความเสี่ยงสุขภาพ และต่ออายุได้ถึง 99 ปี

ประกันสุขภาพที่รับพิจารณา แม้คุณมีความเสี่ยงสุขภาพ และต่ออายุได้ถึง 99 ปี
ซื้อหรือสอบถาม คลิกที่รูป