วันศุกร์ที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558

วันจันทร์ที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2558

หมาเฝ้าบ้าน พลังพลเมือง

13 กันยายน 2015
ชาญชัย คุ้มปัญญา
(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 19 ฉบับที่ 6885 วันอาทิตย์ที่ 13 กันยายน พ.ศ.2558, http://www.m.ryt9.com/s/tpd/2249868)

            ในสังคมขององค์กรภาคประชาชนจะมีกลุ่มที่เรียกตัวเองว่าเป็น “Watch Dog” ทำหน้าที่หลากหลาย เช่น คุ้มครองสิทธิมนุษยชน ผู้ด้อยโอกาส ดูแลสิทธิประชาชน แม้กระทั่งตรวจสอบการทำงานขององค์กรศาสนา
            มีผู้แปลคำว่า “Watch Dog” เป็นภาษาไทยว่า “หมาเฝ้าบ้าน” และใช้คำๆ นี้แทนชื่อกลุ่มตนเองเรียกว่า “โครงการหมาเฝ้าบ้าน” หรือเรียกสั้นๆ ว่าหมาเฝ้าบ้าน

อะไรคือ “หมาเฝ้าบ้าน” :
            เวลาพูดถึง “โครงการหมาเฝ้าบ้าน” หรือ “หมาเฝ้าบ้าน” ขององค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) คนที่รู้จักคงให้คำตอบหลากหลายขึ้นกับทัศนคติมุมมองของแต่ละคน บ้างตอบว่าดีใจที่มีกลุ่มแบบนี้ มองหามานานแล้ว พร้อมสนับสนุนให้ความร่วมมือ บ้างอาจตอบว่าพวกอยู่ดีไม่ว่าดี ชอบยุ่งเรื่องชาวบ้าน และอื่นๆ อีกมากมาย
            ถ้าตอบแบบ “หมาจริงๆ” เจ้าของบ้านหวังอยากได้หมาที่ผู้เลี้ยงอุ่นใจทั้งยามตื่น ยามหลับ และยามเมื่อไม่มีใครอยู่บ้าน เป็น “หมา” ที่เป็น “หมาเฝ้าบ้าน” จริงๆ
            ในนิยามกลางๆ หมาเฝ้าบ้านคือประชาชนที่ต้องการมีส่วนร่วมต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชัน โดยเฉพาะการคอร์รัปชันที่เกี่ยวข้องกับเจ้าหน้าที่ของรัฐ ผู้ทุจริตต่อหน้าที่หรือประพฤติมิชอบ รวมทั้งภาคเอกชนที่เกี่ยวข้อง ตระหนักว่าปัญหาคอร์รัปชันนั้นใหญ่โต ไม่อาจทนอยู่นิ่งเฉย สังคมไทยจะเจริญและน่าอยู่กว่านี้มากหากการทุจริตลดน้อยลง พวกเขาอยากมีส่วนทำให้ประเทศน่าอยู่ยิ่งขึ้น
พวกเขาเป็นคนธรรมดาจากหลายวัย หลากหลายสาขาอาชีพ ทั่วทุกภาค ไม่ใช่พระเอกขี่ม้าขาว ไม่ใช่ “สไปเดอร์แมน ซุปเปอร์แมน” ลำพังหมาเฝ้าบ้านไม่สามารถแก้ปัญหาทุจริตคอร์รัปชันทั้งหมด แต่เป็นตัวอย่าง “พลังพลเมือง” ที่ลุกขึ้นสู้เพื่อความชอบธรรม สังคมที่ดีกว่า

หมาเฝ้าบ้านทำอะไรได้บ้าง :
            ยุทธศาสตร์หลักของหมาเฝ้าบ้านคือการสร้างและใช้พลังมวลชนผ่านสื่อต่างๆ โดยเฉพาะสื่อออนไลน์ สิ่งที่เกิดขึ้นภายใต้ยุทธศาสตร์นี้คือ
            ประการแรก เปลี่ยนการบ่นเป็นการต้านโกง
            แทนที่จะนั่งบ่นว่าข้าราชการคนนี้คนนั้นโกง นักการเมืองตระกูลนี้ตระกูลนั้นคอร์รัปชัน (อาจจริงหรือไม่จริง) สมาชิกหมาเฝ้าบ้านจะเปลี่ยนการบ่นเป็นการหาข้อมูลเบื้องต้นอย่างมีหลักการ ให้ข้อมูลการทุจริตเบื้องต้นแก่หน่วยงานหมาเฝ้าบ้าน จากนั้นเมื่อทีมงานหมาเฝ้าบ้านตรวจสอบข้อมูล เห็นว่าข้อมูลครบถ้วนน่าเชื่อว่ามีการทุจริตคอร์รัปชันจริงก็จะนำข้อมูลเผยแพร่ผ่าน Facebook สมาชิกจะช่วยกันกดไลค์กดแชร์ ทำให้สังคมรับรู้ในวงกว้าง
            ในหลายกรณี ป.ป.ช. ป.ป.ท. จะดำเนินการต่อ หลายกรณีอยู่ระหว่างดำเนินการ แต่ผลสำคัญคือบรรดาผู้คิดจะทุจริตต้องระวังตัวมากขึ้น ต้องคอยระแวงว่าจะมีใครนำข้อมูลทุจริตให้หมาเฝ้าบ้านหรือไม่
            มีผู้กล่าวว่าคนสุจริตควรนอนหลับฝันดีมีความสุข ส่วนคนทุจริตต้องปล่อยให้หวาดผวา

            ประการที่ 2 การคว่ำบาตรทางสังคม (social sanction)
            เมื่อมีคนฟ้องร้องคดีทุจริต ตามระบบการสืบสวนสอบสวน การพิจารณาคดีในชั้นศาลในปัจจุบัน จะต้องใช้เวลาหลายปีกว่าคดีจะสิ้นสุด บางคดีอาจใช้เวลากว่าสิบปี หลายคดีหมดอายุความก่อน
            ในหลายกรณี ข้าราชการผู้กระทำทุจริตยังคงรับราชการต่อไป บางคนเติบโตก้าวหน้าขึ้นไปเรื่อยๆ (พร้อมกับทุจริตเพิ่มอีกหลายเรื่อง) จนคนฟ้องเอือมระอาและเห็นว่าตนเสี่ยงถูกคุกคามหากผู้ทุจริตรู้ว่าตนเป็นผู้ฟ้องร้อง
            ระบบของหมาเฝ้าบ้านไม่ต้องรอเวลาเป็นสิบปีเพราะใช้การคว่ำบาตรทางสังคม เผยแพร่ให้สังคมรับรู้ทั่วไปว่าใครมีพฤติกรรมส่อว่าทุจริตประพฤติมิชอบ

            ในอนาคต มาตรการคว่ำบาตรทางสังคมอาจหมายถึง การไม่คบค้าสมาคมด้วย และถ้าผู้ทุจริตเกี่ยวข้องกับบริษัทก็อาจคว่ำบาตรด้วยการไม่ซื้อสินค้าบริการของบริษัทนั้น
            ในอีกมุมหนึ่ง สามารถสนับสนุนข้าราชการ บริษัทห้างร้าน ร้านแผงลอยที่ทำหน้าที่ ดำเนินกิจการอย่างซื่อสัตย์สุจริต ข้าราชการสุจริตได้รับการปกป้องสนับสนุน
            บริษัทที่สนับสนุนการต่อต้านคอร์รัปชันจะเป็นภาพลักษณ์ที่ดีแก่บริษัทตนเอง แม้กระทั่งร้านข้าวมันไก่ ร้านก๋วยเตี๋ยวหน้าปากซอย หากสามารถพิสูจน์ว่าทำอาชีพด้วยความสุจริต ชาวบ้านในละแวกนั้นน่าจะเข้าไปอุดหนุน

ประโยชน์ของการเป็นสมาชิกหมาเฝ้าบ้าน :
            โครงการหมาเฝ้าบ้านทำงานอย่างมีวิสัยทัศน์ มียุทธศาสตร์ ดังนั้นผู้ประสงค์ต่อต้านคอร์รัปชันร่วมกับหมาเฝ้าบ้านอย่างใกล้ชิดจึงจำต้องผ่านการอบรมแนวทางของหมาเฝ้าบ้าน ผู้ผ่านการอบรมจะได้เป็น “อาสาสมัครสมาชิกหมาเฝ้าบ้าน” มีประโยชน์ดังนี้
            ประการแรก ได้รับการติดอาวุธ
            ผู้ผ่านการคัดเลือกจะได้รับการอบรมปฏิบัติการหมาเฝ้าบ้าน ประกอบวิสัยทัศน์ แนวคิดการต่อต้านคอร์รัปชันขององค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ยุทธศาสตร์หมาเฝ้าบ้าน กฎหมายที่เกี่ยวข้อง การคิดอย่างเป็นระบบ ไม่มโนไปเอง ไม่สรุปโดยขาดข้อมูลที่เชื่อถือได้ เป็นการฝึกฝนให้ “ดมกลิ่น” มองเห็นการทุจริตที่เกิดขึ้น
            ประการที่ 2 ได้รับการป้องกัน
            ผู้เปิดโปงทุจริตจำต้องรู้จักป้องกันตนเอง หมาเฝ้าบ้านสอนหลักให้รู้จักระมัดระวัง ไม่ทำผิดกฎหมายโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เช่น ถูกฟ้องหมิ่นประมาท ละเมิดกฎหมายลิขสิทธิ์เนื่องจากการแชร์ โพสต์ที่ผิดกฎหมาย
            การเปิดโปงกระทำในนามขององค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ปกปิดชื่อผู้แจ้งเบาะแสให้ข้อมูล เป็นอีกวิธีที่ใช้ปกป้องผู้หวังดีต่อชาติบ้านเมือง
            ประการที่ มีที่ปรึกษา
            ทันทีที่เป็นสมาชิกหมาเฝ้าบ้านหรือทำงานกับหมาเฝ้าบ้าน บุคคลผู้นั้นไม่ได้ต่อต้านคอร์รัปชันตามลำพังอีกต่อไป เพราะในระบบจะมีทีมงานคอยให้คำปรึกษา เติมเต็มส่วนที่ขาด
            ประการที่ มีเพื่อน
            สมาชิกหมาเฝ้าบ้านประกอบด้วยคนทุกเพศทุกวัย หลากหลายสาขาอาชีพจากทุกภาคส่วนของประเทศ เกิดเป็นสังคมของผู้มีอุดมการณ์เดียวกัน ร่วมเรียนรู้ผ่านความรู้ประสบการณ์ของเพื่อนๆ ภายในกลุ่ม ในแต่ละปีจะมีกิจกรรมพบปะตามความเหมาะสม
            การต่อต้านคอร์รัปชันเป็นทางไกลที่ต้องเดินอีกหลายปี มีอุปสรรค การเดินไปด้วยกันหลายคนย่อมดีกว่าการเดินไปคนเดียว ในระหว่างทางนอกจากมีเพื่อนคอยให้กำลังใจ ยังสามารถแวะชมความงามของโลกนี้ มิตรภาพอันงดงามคือหนึ่งในความงามของโลก

ผลของหมาเฝ้าบ้าน :
            “โครงการหมาเฝ้าบ้าน” เริ่มต้นเมื่อราว 3 ปีก่อน ถือว่าเป็นโครงการน้องใหม่แต่มีผลงานเป็นที่ประจักษ์ ผลของหมาเฝ้าบ้านสามารถนำเสนอ 2 กรอบ คือ กรอบต่อต้านคอร์รัปชันกับกรอบพลังพลเมือง (active citizen)
            หลักคิดที่สำคัญคือ ในระบบกฎหมายระบบนิติธรรม ประชาชนไม่สามารถจับผู้อื่นใส่กุญแจมือ ลากตัวคนที่คิดว่าทำผิดกฎหมายเข้าคุก ไม่สามารถตัดสินพิพากษาว่านายคนนี้คนนั้นต้องจำคุกกี่ปี ต้องริบทรัพย์หรือไม่ เพราะหากสังคมเป็นเช่นนี้จะกลายเป็นสังคมคนเถื่อน ตั้งศาลเตี้ยพิพากษากันเอง
            หลักคิดอีกข้อคือปัญหาคอร์รัปชันต้องแก้ในหลายมิติ ต้องปฏิรูปครบวงจร ตั้งแต่ปฏิรูปค่านิยมความคิด ปฏิรูปการเมือง เศรษฐกิจ การศึกษา ระบบยุติธรรม ระบบราชการ เรื่องเหล่านี้ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงในชั่วข้ามคืน
            บางคนแนะนำว่าต้องปฏิรูปกฎหมายนำผู้กระทำผิดมาลงโทษอย่างทันท่วงที แต่การปฏิรูปกฎหมาย การบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจังจำต้องอาศัยแรงสนับสนุนจากประชาชน ต้องอาศัยพลังพลเมืองเป็นอีกแรงขับเคลื่อนให้ความฝันนี้กลายเป็นความจริง หมาเฝ้าบ้าน องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) คืออีกหนึ่งตัวอย่างพลังพลเมืองที่กำลังขับเคลื่อนอยู่

            โดยรวมแล้ว “โครงการหมาเฝ้าบ้าน” จึงเป็นศูนย์รวมและเป็นที่พึ่งพาของประชาชนผู้กำลังต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชัน สอนแนวทางตามยุทธศาสตร์ ให้รู้จักระมัดระวังตัวเอง มีเพื่อนมีที่ปรึกษาในระหว่างที่ประเทศกำลังเดินหน้าปฏิรูป

          หวังว่าความพยายามการขับเคลื่อนของหมาเฝ้าบ้านจะเป็นกำลังใจแก่กลุ่มพลังพลเมืองอื่นๆ เป็นแบบอย่าง เป็นแรงบันดาลใจให้ประชาชนคนธรรมดาร่วมมือสร้างสรรค์สิ่งดีงามในประเด็นอื่นๆ ด้านอื่นๆ
            การเป็นพลเมืองที่ดีทำได้ในหลายด้าน ไม่จำต้องเป็นการต่อต้านทุจริตเท่านั้น อาจเป็นการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม พวกต่อสู้เพื่อคนด้อยสิทธิ์ ฯลฯ ในท่ามกลางพลังพลเมืองทั้งหลายจะมีคนกลุ่มหนึ่งที่ขอทำหน้าที่เป็น “หมาเฝ้าบ้าน” ต่อต้านคอร์รัปชันอย่างต่อเนื่อง
            และด้วยความต่อเนื่อง การรวมกลุ่มอย่างมีเป้าหมาย ความมุ่งมั่นที่จะสร้างสรรค์สังคมให้ดีกว่าที่เป็นอยู่ เวลาและประสบการณ์จะหล่อหลอมคนเหล่านี้ให้มีความรู้ มีสติปัญญา ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพสูงยิ่งขึ้น เป็นที่วางใจของพลเมืองทั้งประเทศ
            หนทางข้างหน้าของ “หมาเฝ้าบ้าน” ยังอีกยาวไกล ผู้คนจะรับรู้ตีแผ่เรื่องราวของพวกเขาในระหว่างที่หมาเฝ้าบ้านตัวนี้มุ่งหน้าเดินทางไป
(หมายเหตุ เนื้อหาส่วนหนึ่งนำเสนอในเสวนา “พลังพลเมืองทำอะไรได้บ้าง” วันต่อต้านคอร์รัปชันแห่งชาติ 2558 เมื่อวันที่ 6 กันยายน 2558)
-----------------------------

บรรณานุกรม:
1. ปฏิบัติการหมาเฝ้าบ้าน https://web.facebook.com/Watchdog.ACT
2. องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) http://www.anticorruption.in.th/

วันจันทร์ที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2558

แองโกลา คนโกงครองเมือง

กันยายน 2015
ชาญชัย คุ้มปัญญา
(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 19 ฉบับที่ 6878 วันอาทิตย์ที่ 6 กันยายน พ.ศ.2558, http://www.ryt9.com/s/tpd/2244815)

โดยทั่วไปโทษของการทุจริตคอร์รัปชันแบ่งออกเป็นด้านเศรษฐกิจกับการเมือง
            คอร์รัปชันบิดเบือนกลไกตลาด ทรัพยากรถูกใช้อย่างไม่สมควร ต้นทุนเพิ่ม กำไรลด ขัดขวางการลงทุน เป็นตัวถ่วงความเจริญทางเศรษฐกิจ
            ถ้าพิจารณาในกรอบของรัฐบาล เป็นที่ยอมรับทั่วไปว่าเจ้าหน้าที่มักเป็นต้นเหตุของการทุจริตเสียเอง ทั้งข้าราชการพลเรือน เจ้าหน้าที่ตำรวจ บรรดาผู้รักษากฎหมาย กระทบต่อราชการทั้งระบบ การคอร์รัปชันเพิ่มต้นทุนก่อสร้างโครงการต่างๆ ได้โครงการที่ไม่สมราคาหรือแม้กระทั่งโครงการที่ไม่จำต้องมี รัฐบาลที่คอร์รัปชันจึงต้องเพิ่มภาษี สูญเสียงบประมาณในด้านอื่นๆ เช่น สาธารณสุข การศึกษา

            ในทางการเมือง คอร์รัปชันบั่นทอนความเชื่อว่าความสำเร็จเป็นโอกาสแก่ทุกคนที่พยายามหาเลี้ยงชีพอย่างสุจริต กลายเป็นว่าคนฉ้อฉล มีเครือข่ายอำนาจผิดกฎหมายเป็นพวกที่ได้เปรียบ คนที่ทำตามกฎหมายเป็นพวกเสียเปรียบ ผลลัพธ์ที่ตามมาคือสังคมเกิดค่านิยมว่ากฎหมายไม่ศักดิ์สิทธิ์ ระบบตรวจสอบปราบปรามทุจริตพึ่งไม่ได้ (หรือพึ่งได้น้อย) ตำแหน่งทางการเมือง เจ้าหน้าที่ส่วนกลาง ท้องถิ่น เป็นเรื่องการเข้าไปกอบโกยผลประโยชน์ส่วนตนเป็นหลัก ระบอบการปกครองไม่ว่าจะเป็นประชาธิปไตย สังคมนิยม อำนาจนิยมรูปแบบต่างๆ คือการที่พวกขี้ฉ้อเข้าครองอำนาจ ขูดรีดประชาชน
            ประชาชนจึงไม่ศรัทธาต่อบรรดาผู้ปกครอง เจ้าหน้าที่ รวมทั้งเอกชนที่เกี่ยวข้อง ประชาชนน้อยคนคิดทำเพื่อส่วนรวม เพราะค่านิยมของสังคมคนโกงครองเมืองคือทำเพื่อตนเอง

          ถ้าวิเคราะห์องค์รวม มูลเหตุการคอร์รัปชันอย่างกว้างขวางสัมพันธ์กับการเมืองของประเทศที่คนโกงครองอำนาจทุกมิติ ทุกระดับ การที่เป็นเช่นนี้เกิดจากคนโกงเข้าไปในมีอำนาจปกครอง มีอำนาจแล้วโกงต่อและขยายอำนาจ ประสานผลประโยชน์กับคนโกงอื่นๆ
สาธารณรัฐแองโกลาหรือแองโกลาในช่วงต้นศตวรรษที่ 21 คือตัวอย่างประเทศเช่นนี้

แองโกลา รัฐบาลที่คนโกงครองอำนาจ :
แองโกลาตั้งอยู่ทางตอนใต้ของทวีปแอฟริกา มีพื้นที่ติดมหาสมุทรแอตแลนติก ไม่ใช่ประเทศแห้งแล้ง มีภูมิอากาศแบบมรสุม ตกเป็นอาณานิคมของโปรตุเกสในช่วงต้นศตวรรษที่ 20
กระแสชาตินิยมก่อให้เกิดกลุ่มต่อต้าน 3 กลุ่มใหญ่ๆ ได้แก่ The Popular Movement for the Liberation of Angola (MPLA) The National Front of Angolan Liberation (FNLA) และ The National Union for the Total Independence of Angola (UNITA) แต่ละกลุ่มต่างมีกองกำลังและพื้นที่อิทธิพลของตนเอง มีการต่อสู้เพื่อเอกราชอย่างต่อเนื่อง
1975 รัฐบาลโปรตุเกสคืนเอกราชแก่แองโกลาภายใต้การบริหารของทั้ง 3 กลุ่ม ไม่นานรัฐบาลผสมก็ล่ม MPLA ใช้กำลังยึดครองอำนาจบริหาร ปกครองประเทศตามแนวสังคมนิยมคอมมิวนิสต์ภายใต้การสนับสนุนนของค่ายโซเวียตรัสเซีย ด้านรัฐบาลอเมริกันสนับสนุนฝ่าย UNITA ทำสงครามกองโจรกับ MPLA
เมื่อสิ้นสุดสงครามเย็น ชาติมหาอำนาจทั้ง 2 ถอนการสนับสนุน ได้ข้อสรุปสันติภาพ จัดการเลือกตั้งทั่วไปตามระบอบประชาธิปไตยในปี 1992 ภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิดของโปรตุเกส สหรัฐและรัสเซีย แต่ Savimbi ผู้นำ UNITA ไม่ยอมรับผลการเลือกตั้งเมื่อตนเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ เกิดสงครามกลางเมืองอีกรอบ ในปี 2002 Savimbi เสียชีวิตจากกองกำลังของรัฐบาล สงครามกลางเมืองยุติ หลังมีผู้เสียชีวิตหลายล้านคน
การจัดตั้งรัฐบาลใหม่ตามระบอบประชาธิปไตยไม่ช่วยให้ชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนดีขึ้นเท่าใดนัก ฝ่ายการเมืองการปกครองที่ขณะนี้อยู่ในมือของ MPLA กุมอำนาจเบ็ดเสร็จ เป็นผู้ปกครองที่ทุจริตคอร์รัปชัน การทุจริตแพร่กระจายในทุกระดับ

รูปแบบการทุจริตที่พบเห็นมากที่สุดคือ การจ่ายใต้โต๊ะ อยากให้ลูกเรียนหนังสือต้องจ่ายใต้โต๊ะ ธุรกิจเอกชนเมื่อติดต่อราชการต้องจ่าย ใครมีเงินมากกว่าเป็นผู้ชนะคดีความ แม้กระทั่งหากต้องการให้แพทย์ตรวจรักษาก็ต้องจ่ายใต้โต๊ะ
MPLA ที่ครั้งหนึ่งประกาศว่าต่อสู้กับเจ้าอาณานิคมยุโรปเพื่อเอกราช บัดนี้เป็นผู้กดขี่ประชาชนคนแอฟริกาด้วยกันเอง

หนึ่งในประเด็นที่เอ่ยถึงมากที่สุดคือน้ำมัน แองโกลาส่งออกน้ำมันเป็นอันดับ 2 ของประเทศในทวีปแอฟริกา จีดีพีร้อยละ 60 มาจากอุตสาหกรรมน้ำมัน และร้อยละ 80 ของงบประมาณรัฐมาจากน้ำมัน
ในช่วงปี 2004-08 ราคาน้ำมันที่พุ่งทะยานช่วยให้เศรษฐกิจเติบโตถึงร้อยละ 15 ต่อปี แต่ในภาพรวมแล้วประชาชนไม่ได้รับประโยชน์มากเท่าที่ควร สิ่งที่เรียกว่าความเจริญการพัฒนากระจุกตัวอยู่ในเมืองที่คนมั่งมี คนชนชั้นกลางกลุ่มเล็กๆ อาศัย แต่คนส่วนใหญ่อยู่อย่างยากจน ระบบสาธารณูปโภคพื้นฐานขาดแคลน วัฎจักรชีวิตของคนจนอยู่ในวงวันแห่งความยากจน ไร้การศึกษา สิ้นหวังและอายุสั้น
ผลกำไรจำนวนมากตกอยู่กับผู้ปกครองไม่กี่กลุ่ม ระบบบัญชีของธุรกิจน้ำมันไม่โปร่งใส อันที่จริงประชาชนไม่รู้ด้วยซ้ำว่าบริษัทมีกำไรเท่าใดกันแน่ มีผู้สงสัยว่าปริมาณที่ส่งออกจริงต่ำกว่ารายงานของบริษัท แต่รัฐบาลยืนยันว่ารายงานถูกต้อง ได้พยายามป้องกันการทุจริตแล้ว
รายงานของ Rafael Marques de Morais ชี้ว่าอุตสาหกรรมน้ำมัน เพชรพลอย สื่อ และธนาคารอยู่ในมือของกลุ่มอำนาจเดียวกัน เพื่อควบคุมระบบเศรษฐกิจทั้งประเทศ นั่นหมายความว่า ผู้ปกครองได้ถืออำนาจรัฐ อำนาจทหาร และกุมหัวใจเศรษฐกิจไว้ด้วย ทั้งหมดนี้เป็นของคนเพียงไม่กี่กลุ่มที่ร่วมมือกัน

รัฐบาลประกาศนโยบายต่อต้านคอร์รัปชัน สร้างหน่วยงานต่อต้านการทุจริต ประธานาธิบดี Jose Eduardo dos Santos กล่าวเมื่อพฤศจิกายน 2009 ว่าจะไม่ยอมรับคอร์รัปชันแม้แต่น้อยนิด (zero toleranceแต่เท่าที่ปรากฏกลไกไร้ประสิทธิภาพ กฎหมายและการบังคับใช้อ่อนแอ หน่วยงานต่อต้านคอร์รัปชันได้รับงบประมาณสนับสนุนเพียงน้อยนิด ไม่สามารถรับมือปัญหาทุจริตที่มีดาษดื่น สภาพเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องใหม่
ในระยะหลังรัฐบาลออกระเบียบเพิ่มเติมเพื่อต่อต้านการทุจริต ยอมรับการติดตามข้อมูลจากหน่วยงานระหว่างประเทศมากขึ้นเนื่องจากแรงกดดันจากต่างชาติ อย่างไรก็ตามยังเหลือช่องให้ทุจริตอีกมาก
จากข้อมูลหลักฐานที่ปรากฏ หลายภาคส่วนทั้งในและต่างประเทศจึงตั้งคำถามว่ารัฐบาลมีความจริงใจจริงจังต่อการปราบปรามทุจริตมากเพียงใด

            แองโกลาไม่ได้ยากจนเป็นประเทศด้อยพัฒนาเพราะขาดแคลนทรัพยากร แต่เพราะคนโกงครองเมือง การเป็นรัฐบาลที่ไม่โปร่งใสทำให้ผู้ปกครองต้องกุมอำนาจต่อไป ป้องกันไม่ให้พลเมืองจับผิดตน และสถานการณ์จะเป็นเช่นนี้ต่อไปเรื่อยๆ รัฐบาลต้องพยายามสร้างสถานการณ์ให้ประชาชนมัวแต่วุ่นอยู่เรื่องปากท้อง เชื่อว่าฝ่ายการเมืองกำลังปฏิรูปประเทศ
ทุกวันนี้สถานการณ์คอร์รัปชันยังอยู่ในสภาพเลวร้าย ดัชนีชี้วัดภาพลักษณ์คอร์รัปชัน ประจำปี 2014 (Corruption Perceptions Index 2014) แองโกลาอยู่ในลำดับเกือบแย่ที่สุด คือได้ที่ 168 จาก 175 ประเทศ (ประเทศไทยได้ที่ 85) ชี้ว่านโยบายการต่อต้านคอร์รัปชันที่รัฐบาลพยายามทำหลายสิบปีไร้ผล สถานการณ์วันนี้ไม่ต่างจากที่ผ่านมามากนัก

การต่อต้านทุจริตที่ได้ผล :
            หลักสำคัญที่เอื้อให้นโยบายต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชันได้ผล มีอยู่ 2 ประการคือ ความตั้งใจจริงของรัฐบาลกับความร่วมมือของภาคประชาชน
            เกาหลีใต้กับสิงคโปร์เป็น 2 ประเทศที่มักถูกเอ่ยถึง เบื้องหลังความสำเร็จคือผู้นำประเทศตั้งแต่สมัยประธานาธิบดี Kim Young-sam (ดำรงตำแหน่งช่วง 1993–1997) และต่อจากนั้นอีกหลายคนต่างต่อต้านอย่างจริงจัง รณรงค์ทั่วประเทศ
            ส่วนสิงคโปร์เป็นตัวอย่างรัฐบาลของชนชั้นปกครองชุดเดียวกันบริหารประเทศต่อเนื่อง เริ่มต่อต้านคอร์รัปชันอย่างจริงจังด้วยการยึดหลักไม่ยอมรับคอร์รัปชันแม้แต่น้อย
            สังเกตว่าไม่ใช่รัฐบาลไม่รู้ว่าจะดำเนินการเช่นไร สำคัญอยู่ที่เจตจำนงเป็นหลัก

            ปัจจัยสำคัญอีกข้อคือความร่วมมือของประชาชน ข้อมูลบางแหล่งระบุว่านักธุรกิจ นักลงทุนอเมริกันที่ทำธุรกิจกับต่างเป็นประเทศเป็นคนกลุ่มแรกๆ ที่เรียกร้องการต่อต้านคอร์รัปชันระดับโลก
            ความร่วมมือของภาคประชาชนก่อให้เกิดองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน หนึ่งในหน่วยงานที่มีชื่อเสียงมากที่สุดคือ  “องค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ” (Transparency International: TI) องค์กรเกิดขึ้นภายใต้แนวคิดว่าภาคประชาชนควรมีส่วนร่วมต่อต้านคอร์รัปชันโดยตรง นอกจาก TI ยังมีกลุ่มอื่นๆ อีกมากทั้งระดับระหว่างประเทศกับระดับท้องถิ่น ทุกวันนี้องค์กรเหล่านี้มีผลงานทั้งในระดับประเทศและระหว่างประเทศ

สรุป :
            ไม่มีรัฐบาลในระบอบประชาธิปไตยใดที่ไม่เห็นด้วยกับการต่อต้านทุจริตคอร์รัปชัน ทุกรัฐบาลต่างมีนโยบาย มีหน่วยงานที่ทำหน้าที่ดังกล่าว แต่ผ่านมาแล้วหลายสิบปีการทุจริตในหลายประเทศไม่ดีขึ้น บางประเทศแย่ลงด้วยซ้ำ เกิดคำถามว่ารัฐบาลจริงใจกับนโยบายดังกล่าวมากเพียงใด ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น
            แองโกลาเป็นตัวอย่างประเทศที่การทุจริตลงรากถึงขีดสุด ในมุมหนึ่งอธิบายได้ว่าเจ้าหน้าที่รัฐไม่ได้ทำตามบทบาทหน้าที่ แต่ขึ้นกับเงินใต้โต๊ะผลประโยชน์ที่ได้ ในมุมที่ลึกกว่าชี้ว่ากลุ่มผู้ปกครองยึดครองอำนาจทั้งระบบ สังคมเช่นนี้ส่งเสริมอำนาจมืด อำนาจผิดกฎหมาย ส่งเสริมค่านิยมให้เจ้าหน้าที่ไม่ต้องรักษากฎหมาย ประชาชนไม่ต้องปฏิบัติตามกฎหมาย
            ภัยของคอร์รัปชันที่ร้ายแรงที่สุดจึงอยู่ที่ระบบจริยธรรมของสังคมที่กำลังตกต่ำเสื่อมถอย ที่สุดแล้วคนในสังคมจะมองว่าการทำร้ายกันเป็นเรื่องธรรมดา เป็นสังคมที่กำลังทำลายตัวเอง
            วันนี้ สถานการณ์ในหลายประเทศดีกว่าแองโกลา อย่างน้อยมีประชาชนผู้รักชาติรักบ้านเกิดยินดีลุกขึ้น ร่วมมือต่อต้านการคอร์รัปชัน เป็นแสงสว่างแห่งความหวัง เป็นจุดเริ่มของไฟที่อาจจะลุกโชติช่วง ที่สุดแล้วประชาชนทุกคนต้องไม่ลืมว่าตนคือพลเมือง คือเจ้าของประเทศ พลังพลเมืองคือรากฐานแห่งชาติบ้านเมืองที่เจริญรุ่งเรืองอย่างยั่งยืน
(หมายเหตุ เนื้อหาส่วนหนึ่งนำเสนอในเสวนา “พลังพลเมืองทำอะไรได้บ้าง” วันต่อต้านคอร์รัปชันแห่งชาติ 2558 เมื่อวันที่ 6 กันยายน 2558)
----------------------

บรรณานุกรม:
1. องค์กรเพื่อความโปร่งใสในประเทศไทย. (2014). ดัชนีชี้วัดภาพลักษณ์คอร์รัปชัน ประจำปี พ.ศ. 2557. Retrieved from http://www.transparency-thailand.org/thai/index.php/2014-11-24-03-07-28/2014-11-24-03-09-45/346-2557
2. Benning, Joseph F. (2007). Corruption. In Encyclopedia of Governance. ( pp.173-176). USA: SAGE Publications.
3. Chêne, Marie. (2010, February 25). Overview of corruption and anti-corruption in Angola. Transparency International. Retrieved from http://www.transparency.org/files/content/corruptionqas/257_Corruption_and_anti_corruption_in_Angola.pdf
4. Cramer, Benjamin W.  (2015). Anti-Corruption Actions: Nongovernmental and Intergovernmental Organizations. In Government Anti-Corruption Strategies: A Cross-Cultural Perspective. (pp.1-22). FL: Taylor & Francis Group.
5. Gunter, Frank R. (2008). Corruption. In Encyclopedia of Social Problems. (2 Vol Set, pp. 172-175). USA: SAGE Publications.
6. Keylor, William R. (2007). Angola (People’s Republic of Angola). In Encyclopedia of the Modern World: 1900 to the Present. New York: Infobase Publishing. pp.48-49
7. Rose-Ackerman, Susan. (2009). Corruption in the Wake of Domestic National Conflict. In Corruption, Global Security, and World Order. (pp.66-95) USA: Brookings Institution Press.
8. Underkuffler, Laura S. (2009). Defining Corruption: Implications for Action. In Corruption, Global Security, and World Order. (pp.27-46) USA: Brookings Institution Press.
9. Zhang, Yahong.  (2015). What Can We Learn from Worldwide Anti-Corruption Practices? In Government Anti-Corruption Strategies: A Cross-Cultural Perspective. (pp.247-260). FL: Taylor & Francis Group.
--------------------------------

วันจันทร์ที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2558

คอร์รัปชัน ต้นเหตุวิกฤตเศรษฐกิจ สังคมและการเมืองกรีซ

25 มกราคม 2015
ชาญชัย คุ้มปัญญา
(ตีพิมพ์ใน คอลัมน์ “สถานการณ์โลก” ไทยโพสต์ ปีที่ 19 ฉบับที่ 6654 วันอาทิตย์ที่ 25 มกราคม พ.ศ.2558, http://www.ryt9.com/s/tpd/2078255)

            วิกฤตเศรษฐกิจกรีกเริ่มต้นเมื่อปลายปี 2009 รัฐบาลต้องเข้าโครงการรับความช่วยเหลือจากทรอยกา (Troika คือ 3 องค์กรที่ร่วมกันดูแลปฏิรูปเศรษฐกิจกรีซ ได้แก่ คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) ธนาคารกลางยุโรป (European Central Bank : ECB) และกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (International Monetary Fund : IMF) พร้อมกับมาตรการรัดเข็มขัดตามแนวทางของ IMF ด้วยการลดการใช้จ่ายภาครัฐ แปรรูปรัฐวิสาหกิจ ส่งผลให้เศรษฐกิจถดถอย อัตราว่างงานเพิ่มขึ้น คนยากจนมากขึ้น การเมืองไร้เสถียรภาพ เกิดปัญหาสังคมอย่างรุนแรง
            เหตุที่เป็นเช่นนี้เนื่องจากตั้งแต่กลางทศวรรษ 1990 เป็นต้นมา รัฐบาลใช้จ่ายฟุ่มเฟือยเพราะได้รับเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ อันเป็นผลสืบเนื่องจากการเป็นสมาชิกยูโรโซน เริ่มใช้สกุลเงินยูโรในปี 2001
            ในช่วงปี 2000-07 รัฐบาลใช้เงินกู้จำนวนมหาศาล เศรษฐกิจเติบโตชั่วคราว จีดีพีเฉลี่ยสูงถึงร้อยละ 4.5 อัตราว่างงานลดลงเหลือร้อยละ 7 ในปี 2008 แต่พบว่าการเก็บภาษีไม่ได้เพิ่มขึ้นตามสัดส่วน ฐานะเศรษฐกิจของกลุ่มคนยากจนไม่ดีกว่าเดิมมากนัก หนี้สินภาครัฐเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว การทุจริตคอร์รัปชันเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จากการศึกษาพบว่าเป็นต้นเหตุสำคัญพาประเทศสู่วิกฤต

ปัญหาคอร์รัปชันของกรีซ :
            มีประเด็นที่สำคัญดังนี้
            ประการแรก ต้นเหตุจากนักการเมือง ชนชั้นปกครอง ข้าราชการ
            แม้ได้ชื่อว่าเป็นประเทศที่อยู่ในยุโรป กรีซเป็นอีกประเทศที่ประสบปัญหาเศรษฐกิจมากที่สุดในกลุ่ม องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (Organization for Economic Co-operation and Development : OECD) ที่มาของปัญหาเกี่ยวข้องกับการบริหารของรัฐบาลโดยตรง
            ในระดับพรรคการเมือง นายทุนเป็นผู้สนับสนุนเงินหาเสียง เป็นผู้มีอิทธิพลต่อพรรคการเมือง ประชาชนกว่าร้อยละ 80 เชื่อว่ารัฐบาลบริหารโดยคนไม่กี่กลุ่มเพื่อประโยชน์ของพวกเขา
ส่วนในระบบราชการ เป็นเวลานานหลายทศวรรษแล้วที่ข้าราชการจำนวนมากไม่โปร่งใส มักจะเรียกร้องสินบน การจัดซื้อจัดจ้างของรัฐที่ขาดกลไกตรวจสอบมักเกิดการทุจริตเสมอ เจ้าหน้าที่รัฐกับบริษัทเอกชนมักมีผลประโยชน์ทับซ้อน งบประมาณแผ่นดินรั่วไหล รัฐบาลปล่อยปละละเลยไม่แก้ไขจริงจัง
            ทั้งหมดนี้ทำให้ประชาชนไม่เชื่อมั่นระบบราชการ เชื่อว่านักการเมืองเป็นต้นเหตุความทุกข์ยากทั้งสิ้นของพวกเขา

            ประการที่ 2 เอกชน ประชาชนเลี่ยงภาษี
            การคอร์รัปชันไม่เพียงระบาดในภาครัฐเท่านั้น ในส่วนของประชาชนและธุรกิจเอกชนพยายามหลบเลี่ยงภาษี กฎหมายภาษีที่ซับซ้อนและขั้นตอนราชการที่ยุ่งยากเป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่ทำให้คนเลี่ยงภาษี
            นับจากเกิดวิกฤตเศรษฐกิจ มาตรการรัดเข็มขัดทำให้อัตราภาษีเพิ่มขึ้น รัฐบาลปฏิรูประบบภาษีเพื่อป้องกันคนเลี่ยงภาษี แต่ยังไม่สามารถแก้ปัญหาคนรวยเลี่ยงภาษี กลายเป็นว่าภาระภาษีตกแก่คนชั้นกลาง
            มีข้อมูลชี้ว่าประชาชนจำนวนมากเอือมระอากับการเสียภาษี เพราะเชื่อว่าเงินที่ตนต้องจ่ายเป็นภาษีถูกคอร์รัปชั่นด้วยระบบกลไกรัฐ หรือสูญเงินไปกับโครงการที่ไม่ค่อยมีประโยชน์ ชาวกรีกอีกส่วนหนึ่งเห็นว่าการหนีภาษีเป็นเรื่องปกติ การหลบเลี่ยงภาษีเป็นค่านิยมที่ชาวบ้านเห็นว่าทำได้
ผลคือผู้เสียภาษีตามกฎหมายกลายเป็นพวกที่ต้องแบกรับภาระ เกิดความรู้สึกว่าพวกตนที่ทำถูกต้องตามกฎหมายหรือเลี่ยงกฎหมายไม่ได้เป็นฝ่ายเสียเปรียบ
            การเพิ่มภาษีจะยิ่งกระตุ้นให้คนเลี่ยงภาษี ตรงกันข้ามหากรัฐสามารถจัดเก็บภาษีได้เต็มเม็ดเต็มหน่วย รัฐบาลจะมีรายได้เพิ่มมากขึ้น สามารถผ่อนคลายการมาตรการรัฐเข็มขัดได้โดยปริยาย

การแก้ไขปัญหา :
            จากปัญหาคอร์รัปชันและอื่นๆ รัฐบาลที่ผ่านมาพยายามแก้ไข ดังนี้
            ประการแรก การแก้ปัญหาเศรษฐกิจ
            สิ่งที่รัฐบาลกรีกดำเนินอยู่ขณะนี้คือ ใช้มาตรการรัดเข็มขัด ลดการใช้จ่ายภาครัฐ ปรับเปลี่ยนโครงสร้างบางส่วน เพื่อแลกกับความช่วยเหลือจากทรอยกา การดำเนินการดังกล่าวเป็นเรื่องจำเป็น แต่ไม่ใช่การแก้รากปัญหา
            เศรษฐกิจกรีซถดถอยต่อเนื่องมากกว่า 5 ปีแล้วและยังไม่เห็นทางออก ผลลัพธ์คือกรีซในปัจจุบันเป็นหนี้อียูกับไอเอ็มเอฟราว 240,000 ล้านยูโร ภาระดอกเบี้ยที่ต้องชำระซ้ำเติมภาวะเศรษฐกิจ ระดับหนี้สินเพิ่มสูงขึ้นอีก กลายเป็นวงจรปัญหาที่ไม่รู้จบ อัตราคนว่างงานอยู่ที่ร้อยละ 25.5 ในจำนวนนี้เป็นคนหนุ่มสาวอายุระหว่าง 25-35 ปีราวร้อยละ 50.6
            สภาพที่ผ่านมาตรการรัดเข็มขัดมาแล้วหลายปี ประชาชนยากลำบากต่อเนื่อง ทำให้คนจำนวนหนึ่งเห็นว่าจำต้องหาทางออกใหม่ ส่งผลดีต่อพรรค Syriza ที่ชูประเด็นระงับมาตรการรัดเข็มขัด
Alexis Tsipras หัวหน้าพรรค Syriza ชี้ว่าถึงเวลาแล้วที่ชาวกรีกจะ “ยุติระบอบที่ผลักประเทศกรีซสู่ความยากจน การว่างงาน ความโศกเศร้าและสิ้นหวัง” พร้อมจะขึ้นเงินเดือน บำเหน็จบำนาญ เพิ่มการจ้างงาน และระงับการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ John Milios หัวหน้าทีมนโยบายเศรษฐกิจกล่าวทำนองว่าพรรคจะไม่ดำเนินนโยบายขาดดุล แต่คนรวยจะต้องเสียภาษีมากขึ้น ชี้ว่าหากได้เป็นรัฐบาลจะยกเลิกมาตรการรัดเข็มขัดที่ ทรอยกา ยัดเยียดให้

            ประการที่ 2 การแก้ปัญหาคอร์รัปชัน
            2-3 ปีที่ผ่านมารัฐบาลกรีซดำเนินนโยบายแก้ไขปัญหาคอร์รัปชันด้วยการให้รัฐมนตรีกับหน่วยงานรัฐประกาศการตัดสินใจต่างๆ บนเว็บไซต์ การตัดสินใจใดๆ จะมีผลก็ต่อเมื่อได้โพสต์ข้อความบนฐานข้อมูลสาธารณะก่อน หน่วยงานท้องถิ่นต้องกระทำเช่นเดียวกันนี้ เพื่อแสดงให้เห็นว่ารัฐบาลดำเนินนโยบายด้วยความโปร่งใส รับฟังความคิดเห็นประชาชน นโยบายสำคัญประการต่อมาคือจัดตั้งหน่วยปราบปราบการกระทำผิดทางการเงิน ตรวจสอบคดีต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเลี่ยงภาษี รัฐมนตรีผู้ถูกกล่าวหามีความผิดทางอาญาจะถูกจำกัดการเดินทาง หากคดีถึงที่สุดจะต้องได้รับโทษมากกว่าประชาชนทั่วไป รวมทั้งจะต้องถูกยึดทรัพย์ด้วย
ในภาพรวม นักวิชาการหลายคนพูดตรงกันว่าการคอร์รัปชันอย่างรุนแรงอยู่คู่สังคมกรีกมานานแล้ว กรีซเป็นสังคมที่เห็นแก่พวกพ้อง ความเป็นประชาธิปไตยไม่สูงเท่าประเทศในกลุ่มยุโรปตะวันตก รากปัญหาจึงอยู่ที่ค่านิยม บางคนอาจมองชาวกรีกว่าเป็นพวกตะวันตก แต่ความจริงแล้วแม้หน้าตาสีผิวคล้ายกัน เป็นพวกยุโรปโดยแท้ แต่ในเชิงค่านิยมประชาธิปไตยยังห่างไกลจากหลายประเทศ

            ประการที่ 3 ปฏิรูปการเมือง
            สิ่งที่ประชาชนต้องการคือผู้นำประเทศ นักการเมืองที่มีคุณธรรม ทำงานมีประสิทธิภาพ มีความรับผิดชอบต่อบทบาทของตน ทุกวันนี้ประชาชนผิดหวังต่อนักการเมือง พรรคการเมืองกับนักการเมืองเต็มด้วยการทุจริต ไม่โปร่งใส บางคนเชื่อว่าผู้นำที่สามารถรวบรวมคนในสังคมให้ดำรงในความยุติธรรม มีความเชื่อและความหวังใจเท่านั้นจึงจะสามารถฟื้นฟูประเทศ
          ไม่น่าเชื่อว่าในรอบ 167 ปีประเทศนี้มีรัฐบาลถึง 200 ชุด ในจำนวนนี้มีเพียง 8 รัฐบาลที่มีอายุงาน 3-4 ปี การเมืองกรีกจึงล้มลุกคลุกคลานมาเป็นร้อยปี และยังไม่มีท่าทีว่าจะมั่นคงในเวลาอันสั้น ถ้ายึดว่าเป้าหมายการปกครองคือระบอบประชาธิปไตยอันแข็งแกร่ง เท่ากับว่ายังห่างไกลจากเป้าหมาย ยังไม่เห็นวี่แวว

วิเคราะห์องค์กรวม และสรุป :
            เรื่องสำคัญที่สังคมต้องตระหนักคือ การคอร์รัปชันสัมพันธ์กับภาวะเศรษฐกิจ สภาพการเมืองและสังคม ประเทศที่มีคอร์รัปชันสูง เศรษฐกิจจะอ่อนแอ ง่ายต่อการเกิดวิกฤต การเมืองไร้เสถียรภาพ เต็มด้วยการชุมนุมประท้วง เกิดปัญหาสังคมมากมาย การแก้ปัญหาใดๆ จึงต้องมองทั้งระบบ แก้ทั้งระบบ ไม่อาจแก้เศรษฐกิจ โดยไม่สนใจเรื่องทุจริตคอร์รัปชัน การเมือง สังคมที่ฉ้อฉล
            ความจริงที่น่าเศร้าคือ ตั้งแต่เศรษฐกิจเข้าสู่วิกฤต และเริ่มเข้ารับการช่วยเหลือจากทรอยกาเมื่อเดือนพฤษภาคม 2010 จวบจนบัดนี้ผ่านมาแล้วกว่า 4 ปี ปรากฏว่าสภาพการคอร์รัปชันไม่ดีขึ้นกว่าเดิมมากนัก ทั้งๆ ที่รัฐบาลได้รับแรงกดดันจากทรอยกา เศรษฐกิจสังคมอยู่ในภาวะวิกฤต กระทบต่อเสถียรภาพรัฐบาลชุดแล้วชุดเล่า

            ผลการสำรวจเมื่อปี 2012 โดยองค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ กรีซคือประเทศที่คอร์รัปชันสูงสุดในกลุ่มสหภาพยุโรป เรื่องนี้ชี้ให้เห็นว่าคอร์รัปชันซึ่งเป็นต้นเหตุพาประเทศสู่วิกฤต เมื่อเศรษฐกิจถึงจุดย่ำแย่ คอร์รัปชันจะไม่ลดลง ทั้งๆ ที่รัฐบาลยอมรับว่าเป็นปัญหาใหญ่ ประกาศว่าจะแก้ปัญหาแต่จนถึงปัจจุบันยังไม่สามารถทำเต็มแรง ได้ผลน้อยกว่าที่คาดหวัง
            คงไม่ผิดนักถ้าจะสรุปว่าการเลือกตั้งทั่วไปในวันอาทิตย์ที่ 25 นี้ เป็นผลพวงจากการที่รัฐบาลชุดแล้วชุดเล่าใช้จ่ายอย่างฟุ่มเฟือย คำนึงถึงการกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้นมากกว่าการวางรากฐานระยะยาว การหลบเลี่ยงภาษีที่ยังแก้ไม่ได้ ผลลัพธ์คือคนจำนวนหนึ่งหันไปสนับสนุนแนวทางสุดโต่ง พรรคฝ่ายซ้ายที่สนับสนุนแนวทางสังคมนิยมอย่าง Syriza กลายเป็นพรรคที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
            จากผลโพลล์ต่างๆ และความเห็นของนักวิเคราะห์หลายคนเชื่อว่า เลือกตั้งครั้งนี้พรรค Syriza จะชนะการเลือกตั้ง เปิดหน้าประวัติศาสตร์ใหม่ของประเทศกรีซ ผู้มีอารยธรรมเก่าแก่ของชนชาติกรีก ที่ตำรารัฐศาสตร์ตะวันตกยกย่องว่าเป็นต้นแบบประชาธิปไตย

            หากพรรค Syriza ชนะการเลือกตั้งจริง น่าติดตามว่าโฉมหน้าเศรษฐกิจการเมืองต่อจากนี้จะเป็นอย่างไร ที่สุดแล้วกรีซจะถอนตัวออกจากยูโรโซนหรือไม่ จะกระทบต่อเศรษฐกิจอียูมากน้อยเพียงใด และที่สำคัญคือรัฐบาลใหม่จะแก้ปัญหาคอร์รัปชันได้หรือไม่ รอโลกจะได้รับคำตอบในที่สุด
ที่สุดแล้วคอร์รัปชันคือตัวบ่อนทำลายประชาธิปไตย อารยธรรม เพราะประชาชนไม่ได้เลือกผู้แทนที่ตั้งใจปกครองประเทศด้วยเห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวม นักการเมืองมุ่งเข้าสู่อำนาจเพื่อแสวงหาประโยชน์อันมิชอบแก่ตนเองและพวกพ้อง นโยบายหาเสียงสำคัญๆ เป็นเพียงโฆษณาเหมือนโฆษณาขายสินค้า
            อารยธรรมกรีกขึ้นชื่อว่าเป็นอารยธรรมเก่าแก่ ต้นแบบประชาธิปไตยตะวันตก มาบัดนี้กำลังถดถอยอย่างรุนแรง สังคมกำลังทำลายตัวเอง
George Papandreu ในขณะดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรี (2009-11) กล่าวยอมรับว่า “เศรษฐกิจกรีกเหมือนเรือที่กำลังจม” “ประเทศกรีซเสื่อมโทรมเพราะคอร์รัปชัน ... เป็นต้นเหตุสำคัญของความฉิบหายทางเศรษฐกิจ”
-------------------------------

บทความที่เกี่ยวข้อง 
ชาวยุโรปร้อยละ 76 คิดว่าประเทศของตนมีการคอร์รัปชันอย่างกว้างขวาง วิกฤตการเงินเมื่อปี 2008 สร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจ สังคม การเมืองยุโรป ทำให้สหภาพยุโรปเห็นว่าหาทางแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน  การจะบรรลุเป้าหมายดังกล่าวจำต้องอาศัยความร่วมมือจากชาติสมาชิกทั้งหมด และหนึ่งในประเด็นสำคัญที่จำต้องแก้ไขควบคู่คือปัญหาคอร์รัปชันที่ต้องดำเนินควบคู่กับการพัฒนาด้านอื่นทั้งหมด

บรรณานุกรม:
1. Berend, Ivan. (2013). Europe in Crisis: Bolt from the Blue? New York: Routledge.
2. Böcking, David. (2013, July 18). New Public Sector Cuts: Austerity as Usual in Greek Parliament. Spiegel Online. Retrieved from http://www.spiegel.de/international/europe/greek-parliament-agrees-on-more-public-sector-austerity-and-job-cuts-a-911795.html
3. CORRUPTION BY COUNTRY / TERRITORY- Greece. (2013, July 19). Transparency Internationa. Retrieved from http://www.transparency.org/country#GRC
4. Greek austerity has caused more than 500 male suicides – report. (2014, December 18). International Federation for Human Rights. Retrieved from https://www.fidh.org/International-Federation-for-Human-Rights/europe/greece/16675-greece-report-unveils-human-rights-violations-stemming-from-austerity
5. Greek elections: Will anti-austerity party Syriza win? (2015, January 22). BBC. Retrieved from http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-30906153
6. Ikonomopoulos, Harris. (2011). Greek Political System, Leadership and Corruption. Athens Security Forum. Retrieved from http://www.athens-securityforum.org/2011/11/greek-political-system-leadership-and.html
7. ONLINE INITIATIVES COLLECT REPORTS OF BRIBERY IN GREECE. (2013, July 10).  European Research Centre for Anti-Corruption and State-Building. Retrieved from http://www.againstcorruption.eu/articles/online-initiatives-collect-reports-of-bribery-in-greece/
8. The new spectre haunting Europe: Greece's Syriza. (2014, December 31). France 24. Retrieved from http://www.france24.com/en/20141230-greece-syriza-europe-austerity-spectre-tsipras-troika/
---------------------------------

บทความแนะนำ

อี-คอมเมิร์ซที่เชื่อมโยงทั้งอาเซียน

14 พฤศจิกายน 2017 (ปรับปรุง 17 พฤศจิกายน 2017) ชาญชัย คุ้มปัญญา เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน ในที่ประชุมเอเปก ลีเซียนลุง ( Lee Hsien Loon...