ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

ว่าด้วยหมาเฝ้าบ้าน ตอน หลักคิดพื้นฐานหมาเฝ้าบ้าน

24 ตุลาคม 2556
ชาญชัย คุ้มปัญญา
            ในยามที่สังคมไทยอยู่ระหว่างการเผชิญทางแพร่งการแก้ปัญหาหลากหลายด้าน การทุจริตคอร์รัปชันเป็นประเด็นหนึ่งที่สังคมหยิบยกขึ้นมาพูดพร้อมกับประเด็นอื่นๆ ในโอกาสนี้จะขอเสนอความคิดส่วนตัวว่าด้วยหมาเฝ้าบ้าน
            ก่อนจะไปถึงหมาเฝ้าบ้านต้องพูดถึงองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ที่หมาเฝ้าบ้านสังกัดอยู่ โดยชื่อองค์กรได้ประกาศชัดว่ามีบทบาทเพื่อการต่อต้านคอร์รัปชันโดยเฉพาะ ไม่มีบทบาทรักษาสิ่งแวดล้อมโลก ไม่มีบทบาทแก้ไขปัญหาเด็กเร่ร่อนหรือแก้ปัญหายาเสพติด แม้ว่าโดยความเป็นมนุษย์เราจำต้องช่วยกันรักษาสิ่งแวดล้อม สงสารเด็กเร่ร่อน ตระหนักว่ายาเสพติดเป็นปัญหาร้ายแรงไม่ยิ่งหย่อนกว่าปัญหาคอร์รัปชัน
            องค์กรต่อต้านคอร์รัปชันเป็นองค์กรภาคประชาชนที่มีบทบาทชัดเจน เช่นเดียวกับกรีนพีซ มูลนิธิเด็ก หรือองค์กรต่อต้านยาเสพติด เป็นหลักการแบ่งแยกกันทำงานตามความสนใจ ตามความถนัด เพื่อเป็นผู้เชี่ยวชาญในภารกิจของตน เกิดประสิทธิภาพสูงสุด

            หมาเฝ้าบ้านก็มีลักษณะเช่นเดียวกัน ผู้เข้าร่วมเป็นอาสาสมัครที่ต่างมีภารกิจประจำอยู่แล้ว แต่ด้วยจิตสาธารณะ ด้วยความปรารถนาดีต่อสังคมจึงอาสาตัวเข้ามามีส่วน หวังแบ่งเวลาส่วนหนึ่งเพื่อร่วมกันอาสา ร่วมกับองค์กรในการต่อต้านคอร์รัปชันอย่างมียุทธศาตร์ มีเอกภาพ

            เพื่อให้ชัดเจนยิ่งขึ้น ในที่นี้ขอเสนอความเห็นเบื้องต้นสองสามข้อเพื่อเป็นหลักคิดพื้นฐานของหมาเฝ้าบ้าน ดังนี้
            ข้อแรก ไม่แบกโลกไว้คนเดียว
            หลักคิดข้อแรกคือหมาเฝ้าบ้านต้องไม่คิดว่าตนคือผู้แบกความรับผิดชอบการต่อต้านคอร์รัปชันทั้งหมดไว้แต่ผู้เดียว เพราะไม่สอดคล้องกับความจริง ไม่สามารถทำได้ ในทางตรงข้ามต้องยึดมั่นว่าตนเป็นส่วนเล็กๆ ส่วนหนึ่งของสังคม เป็นกลไกหนึ่งของสังคมเท่านั้น ต้องพยายามแสวงหาความร่วมมือจากหน่วยงานอื่นๆ องค์กรอื่นๆ พยายามแสวงหาแนวร่วมให้มากที่สุด
            อาสาสมัครหมาเฝ้าบ้านไม่ใช่พระเอกขี่ม้าขาว เป็นเพียงคนธรรมดาที่อยากมีส่วนร่วมมากบ้างน้อยบ้างตามบริบทของตน

            ข้อสอง ส่งเสริมความเชี่ยวชาญ
            การทุจริตคอร์รัปชันนับวันจะยิ่งซับซ้อน เพราะผู้กระทำผิดได้เรียนรู้ ได้พัฒนาวิธีการของตนให้ยากแก่การจับผิด ในขณะที่ระบบการป้องปรามตรวจสอบได้พัฒนาให้มีความซับซ้อนเพิ่มขึ้นมากเช่นกัน
            แน่นอนว่าทุกคนสามารถเป็นอาสาสมัครหมาเฝ้าบ้าน ไม่จำกัดความรู้และประสบการณ์ แต่ละคนสามารถแสดงบทบาทของตนได้ สังคมต้องการให้มีอาสาสมัครมากที่สุดเท่าที่จะมีได้ แต่ในอีกด้านหนึ่งสมาชิกหมาเฝ้าบ้านควรพัฒนาความรู้ความเข้าใจ เพื่อให้ตนมีขีดความสามารถในการต่อต้านคอร์รัปชันสูงสุด เป็นประโยชน์ต่อองค์กรและภาพรวมการต่อต้านคอร์รัปชันให้มากที่สุด
            สมาชิกหมาเฝ้าบ้านสามารถเลือกที่จะแสดงบทบาทตามความรู้ความเข้าใจที่มีอยู่ และสามารถเป็นสมาชิกที่พัฒนาความรู้ความสามารถจนเป็นผู้เชี่ยวชาญทางด้านนี้

            ข้อสาม การต่อสู้ทางการเมืองกับหมาเฝ้าบ้าน
            การต่อสู้ทางการเมือง การช่วงชิงอำนาจทางการเมืองเป็นเรื่องปกติของสังคม ประวัติศาสตร์โลกหลายพันปีเต็มไปด้วยเรื่องราวเหล่านี้ การปกครองตามระบอบประชาธิปไตยต้องการและส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมทางการเมืองให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้
            การทุจริตคอร์รัปชันเป็นหนึ่งในประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาเอ่ยถึงอยู่เสมอในทางการเมือง การอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลก็จะมีหัวข้อนี้ การรัฐประหารมักจะมีเรื่องนี้เป็นเหตุผลรวมอยู่ด้วย

            บทบาทหลักที่เหมาะสมของหมาเฝ้าบ้านคือ การป้องปราม การเฝ้าระวังเหตุ การส่งเสริมให้มีอาสาสมัครมาร่วมด้วยช่วยกันให้มากที่สุด ทำให้สังคมตื่นรู้ ตื่นตัวและร่วมกันต่อต้านคอร์รัปชัน เป็นส่วนหนึ่งภายใต้ยุทธศาสตร์องค์กรที่มีบทบาทครอบคลุมมากกว่า
            แต่บทบาทหน้าที่ของหมาเฝ้าบ้านดังกล่าวไม่ได้อิงหรือทำหน้าที่เพื่อใคร กลุ่มการเมืองใด หรือเพื่อหน่วยงานใดที่ไม่เกี่ยวข้องกับการต่อต้านคอร์รัปชันโดยตรง

            หากข้อมูลของหมาเฝ้าบ้านเป็นเหตุให้พรรค ก. สามารถโค่นล้มพรรค ข. จะไม่เกี่ยวข้องกับหมาเฝ้าบ้าน เช่นเดียวกับหากมีผู้ทำการรัฐประหารโค่นล้มรัฐบาลก็ไม่เกี่ยวข้องกับหมาเฝ้าบ้านเช่นกัน เพราะบทบาท การเปิดเผยข้อมูลของหมาเฝ้าบ้านกระทำเพื่อสาธารณะประโยชน์ ไม่ได้เจาะจงเพื่อใครหรือกลุ่มใดโดยเฉพาะ

            สหรัฐอเมริกาเป็นประเทศหนึ่งที่มีองค์กรภาคประชาชนจำนวนนับหมื่นนับแสน มีกลุ่มที่ส่งเสริมให้ประชาชนมีอาวุธปืนเพราะเห็นว่าจำต้องมีอาวุธสำหรับป้องกันตนเอง กับกลุ่มต่อต้านเพราะเห็นว่าการมีอาวุธทำให้เกิดการยิงกันตายมากขึ้น อเมริกามีกลุ่มส่งเสริมนโยบายประกันสุขภาพ (รัฐบาลใช้งบประมาณสนับสนุนให้ประชาชนสามารถรับบริการรักษาโรค) กับกลุ่มต่อต้านนโยบายดังกล่าวเพราะเห็นว่าเป็นการสิ้นเปลืองงบประมาณ เป็นปัญหาแก่ประเทศในระยะยาว
            ในสังคมหนึ่งๆ จึงมีหลากหลายความคิด ประชาชนทุกคนมีสิทธิเลือกสนับสนุนตามกลุ่มที่ตนเห็นชอบ และหมาเฝ้าบ้านควรเป็นกลุ่มอาสาสมัครที่มุ่งให้ความสนใจกับการต่อต้านคอร์รัปชันเพื่อประโยชน์ของทุกคนทุกฝ่าย ไม่จำกัดตนเองแม้มีแรงกดดันจากภายนอก

            ดังที่กล่าวแล้วว่าหมาเฝ้าบ้านไม่ใช่พระเอกขี่ม้าขาว แต่หากการทำหน้าที่ของเรามีประสิทธิภาพ จะช่วยให้กลุ่มอื่นๆ ในสังคมลุกขึ้นมาแสดงบทบาทของเขาเอง
---------------


โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

ทุจริตคอร์รัปชัน ภัยร้ายของประชาคมโลก

องค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ (Transparency International) เพิ่งออกรายงานผลสำรวจการชี้วัดเรื่องทุจริตคอร์รัปชั่นทั่วโลกฉบับปี 2013 (Global Corruption Barometer 2013) ชี้ว่า ‘คอร์รัปชันในปัจจุบันแฝงตัวอยู่ร่วมกับระบอบประชาธิปไตย อยู่ในกระบวนการยุติธรรมหลายประเทศ ทำให้ประชาชนไม่เชื่อมั่นในพรรคการเมือง สถาบันตุลาการ ตำรวจ และอีกหลายสถาบัน’
สถานการณ์การทุจริตคอร์รัปชันทั่วโลก             ผู้ตอบแบบสอบถามซึ่งประกอบด้วยประชาชนกลุ่มต่างๆ ทั่วโลกร้อยละ 53 เห็นว่าการทุจริตคอร์รัปชันเพิ่มมากขึ้นเมื่อเทียบกับสองปีก่อน ร้อยละ 29 เห็นว่าเท่าเดิม ส่วนร้อยละ 18 เห็นว่าลดลง (อนึ่ง การสำรวจนี้กระทำกับคนทั่วโลก สถานการณ์บางประเทศอาจดีขึ้น บางประเทศอาจแย่ลง และขึ้นกับความเห็นส่วนบุคคล) ประเทศที่สถานการณ์แย่ลงมากคือ แอลจีเรีย เลบานอน โปรตุเกส ตูนิเซีย วานูอาตู (Vanuatu) และซิมบับเว ประเทศที่เห็นว่าดีขึ้นคือ เบลเยียม กัมพูชา จอร์เจีย รวันดา เซอร์เบีย และไต้หวัน ประเทศเหล่านี้ผู้ตอบแบบสอบถามกว่าสองในสามเห็นว่าแย่ลงหรือดีขึ้น             ในด้านความร้ายแรงของปัญหา ผู้คนทั่วโลกเห็นว่าคอร์รัปชันเป็นปัญหาร้ายแรง …

สถานการณ์โลกดิจิทัล (ฉบับวันที่ 1 ถึง 17 มกราคม 2018)

1. เวเนซุเอลาประกาศสร้างสกุลเงินดิจิทัลของประเทศ รัฐบาลเวเนซุเอลาประกาศจะสร้างเงินดิจิทัลของตนเอง สกัดการกีดกันเงินดอลลาร์จากสหรัฐฯ ประธานาธิบดี Nicolas Maduro กล่าวว่าเงินสกุลดังกล่าวชื่อ “Petro” รัฐบาลจะใช้น้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ ทองคำ เพชรที่มีอยู่เป็นทุนสำรองสกุลดังกล่าว (Venezuela to make digital currency amid financing crisis. (2017, December 4). Inquirer/AFP. Retrieved from http://business.inquirer.net/241930/venezuela-make-digital-currency-amid-financing-crisis) ประกาศว่าเป็นการเริ่มสกุลเงินรูปแบบใหม่ของโลก             วิเคราะห์ : เป็นความพยายามของรัฐบาลที่กำลังแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจตกต่ำรุนแรง ไม่ว่าจะที่สุดแล้วจะทำได้จริงหรือไม่ เป็นแนวคิดใหม่ที่ท้าทายระบบการเงินโลก หรืออาจมองวว่าเป็นวิธีขายหุ้นประเทศรูปแบบหนึ่ง เสนอขายกระจายแก่โลก             ส่วนรายละเอียดจะเป็นอย่างไรน่าติดตาม 2. ความผันผวนของ Ripple (XRP) เมื่อวันศุกร์ที่ 5 มกราคม ในการซื้อขายเพียง 2 วัน ค่าเงินดิจิทัล Ripple (XRP) ลดลงร้อยละ 26 อยู่ที่ 2.83 หลังปฏิเสธข่าวเพิ่มจำนวนเหรียญ Ripple เป็นสกุลเงินดิจิทัลที่ใหญ่ที่สุดรองจาก…

สหรัฐอาหรับเอมิเรสต์กับพลังงานแสงอาทิตย์

โลกอยู่ในช่วงปรับเปลี่ยนระบบพลังงาน :             ในอดีตโลกบริโภคน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นพลังงานหลัก เคยเป็นยุคทองของโอเปก (Organization of Petroleum Exporting Countries: OPEC) ต่อมาการใช้ก๊าซธรรมชาติสร้างความเปลี่ยนแปลงต่อระบบพลังงานอยู่ระยะหนึ่ง แต่ระบบพลังงานโลกไม่หยุดอยู่เท่านี้ พลังงานทางเลือกหลายตัวกำลังก้าวขึ้นมา นำโลกสู่ยุคการปรับเปลี่ยนระบบพลังงานอีกครั้ง             ปัจจัยตัดสินสำคัญคือ การลงทุนเพื่อค้นหาและขุดเจาะน้ำมันจะเพิ่มขึ้นหรือไม่ จะทรงตัวหรือจะถดถอย นักวิชาการคิดว่าหากกำลังการผลิตลดลง ต้นทุนการกลั่นจะสูงขึ้น ราคาน้ำมันถีบตัวสูงขึ้น ยิ่งแข่งขันกับพลังงานอื่นๆ ไม่ได้             การใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มมากขึ้น แพร่หลายมากขึ้น เป็นอีกประเด็นที่ต้องเอ่ยถึง เพราะส่งผลต่อตลาดพลังงานอื่นๆ ครั้งหนึ่งถ่านหินคือเจ้าแห่งพลังงาน ต่อมาเป็นน้ำมัน จากนี้ไปไฟฟ้าคือเจ้าแห่งพลังงาน
พลังงานไฟฟ้ามีจุดเด่นคือสามารถผลิตจากพลังงานอื่นๆ แทบทุกชนิด เท่ากับเป็นพลังงานที่ใช้ไม่มีวันหมด (ต่างจากน้ำมันเชื้อเพลิง ถ่านหิน ยูเรเนียมที่มีวันหมด) การใช้แพร่หลายมากขึ้นทั้งระดับครัวเรือนกับอุตสาหกรรม และที่กำลังจะ…