ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

ว่าด้วยหมาเฝ้าบ้าน ตอน หลักคิดพื้นฐานหมาเฝ้าบ้าน

24 ตุลาคม 2556
ชาญชัย คุ้มปัญญา
            ในยามที่สังคมไทยอยู่ระหว่างการเผชิญทางแพร่งการแก้ปัญหาหลากหลายด้าน การทุจริตคอร์รัปชันเป็นประเด็นหนึ่งที่สังคมหยิบยกขึ้นมาพูดพร้อมกับประเด็นอื่นๆ ในโอกาสนี้จะขอเสนอความคิดส่วนตัวว่าด้วยหมาเฝ้าบ้าน
            ก่อนจะไปถึงหมาเฝ้าบ้านต้องพูดถึงองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ที่หมาเฝ้าบ้านสังกัดอยู่ โดยชื่อองค์กรได้ประกาศชัดว่ามีบทบาทเพื่อการต่อต้านคอร์รัปชันโดยเฉพาะ ไม่มีบทบาทรักษาสิ่งแวดล้อมโลก ไม่มีบทบาทแก้ไขปัญหาเด็กเร่ร่อนหรือแก้ปัญหายาเสพติด แม้ว่าโดยความเป็นมนุษย์เราจำต้องช่วยกันรักษาสิ่งแวดล้อม สงสารเด็กเร่ร่อน ตระหนักว่ายาเสพติดเป็นปัญหาร้ายแรงไม่ยิ่งหย่อนกว่าปัญหาคอร์รัปชัน
            องค์กรต่อต้านคอร์รัปชันเป็นองค์กรภาคประชาชนที่มีบทบาทชัดเจน เช่นเดียวกับกรีนพีซ มูลนิธิเด็ก หรือองค์กรต่อต้านยาเสพติด เป็นหลักการแบ่งแยกกันทำงานตามความสนใจ ตามความถนัด เพื่อเป็นผู้เชี่ยวชาญในภารกิจของตน เกิดประสิทธิภาพสูงสุด

            หมาเฝ้าบ้านก็มีลักษณะเช่นเดียวกัน ผู้เข้าร่วมเป็นอาสาสมัครที่ต่างมีภารกิจประจำอยู่แล้ว แต่ด้วยจิตสาธารณะ ด้วยความปรารถนาดีต่อสังคมจึงอาสาตัวเข้ามามีส่วน หวังแบ่งเวลาส่วนหนึ่งเพื่อร่วมกันอาสา ร่วมกับองค์กรในการต่อต้านคอร์รัปชันอย่างมียุทธศาตร์ มีเอกภาพ

            เพื่อให้ชัดเจนยิ่งขึ้น ในที่นี้ขอเสนอความเห็นเบื้องต้นสองสามข้อเพื่อเป็นหลักคิดพื้นฐานของหมาเฝ้าบ้าน ดังนี้
            ข้อแรก ไม่แบกโลกไว้คนเดียว
            หลักคิดข้อแรกคือหมาเฝ้าบ้านต้องไม่คิดว่าตนคือผู้แบกความรับผิดชอบการต่อต้านคอร์รัปชันทั้งหมดไว้แต่ผู้เดียว เพราะไม่สอดคล้องกับความจริง ไม่สามารถทำได้ ในทางตรงข้ามต้องยึดมั่นว่าตนเป็นส่วนเล็กๆ ส่วนหนึ่งของสังคม เป็นกลไกหนึ่งของสังคมเท่านั้น ต้องพยายามแสวงหาความร่วมมือจากหน่วยงานอื่นๆ องค์กรอื่นๆ พยายามแสวงหาแนวร่วมให้มากที่สุด
            อาสาสมัครหมาเฝ้าบ้านไม่ใช่พระเอกขี่ม้าขาว เป็นเพียงคนธรรมดาที่อยากมีส่วนร่วมมากบ้างน้อยบ้างตามบริบทของตน

            ข้อสอง ส่งเสริมความเชี่ยวชาญ
            การทุจริตคอร์รัปชันนับวันจะยิ่งซับซ้อน เพราะผู้กระทำผิดได้เรียนรู้ ได้พัฒนาวิธีการของตนให้ยากแก่การจับผิด ในขณะที่ระบบการป้องปรามตรวจสอบได้พัฒนาให้มีความซับซ้อนเพิ่มขึ้นมากเช่นกัน
            แน่นอนว่าทุกคนสามารถเป็นอาสาสมัครหมาเฝ้าบ้าน ไม่จำกัดความรู้และประสบการณ์ แต่ละคนสามารถแสดงบทบาทของตนได้ สังคมต้องการให้มีอาสาสมัครมากที่สุดเท่าที่จะมีได้ แต่ในอีกด้านหนึ่งสมาชิกหมาเฝ้าบ้านควรพัฒนาความรู้ความเข้าใจ เพื่อให้ตนมีขีดความสามารถในการต่อต้านคอร์รัปชันสูงสุด เป็นประโยชน์ต่อองค์กรและภาพรวมการต่อต้านคอร์รัปชันให้มากที่สุด
            สมาชิกหมาเฝ้าบ้านสามารถเลือกที่จะแสดงบทบาทตามความรู้ความเข้าใจที่มีอยู่ และสามารถเป็นสมาชิกที่พัฒนาความรู้ความสามารถจนเป็นผู้เชี่ยวชาญทางด้านนี้

            ข้อสาม การต่อสู้ทางการเมืองกับหมาเฝ้าบ้าน
            การต่อสู้ทางการเมือง การช่วงชิงอำนาจทางการเมืองเป็นเรื่องปกติของสังคม ประวัติศาสตร์โลกหลายพันปีเต็มไปด้วยเรื่องราวเหล่านี้ การปกครองตามระบอบประชาธิปไตยต้องการและส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมทางการเมืองให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้
            การทุจริตคอร์รัปชันเป็นหนึ่งในประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาเอ่ยถึงอยู่เสมอในทางการเมือง การอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลก็จะมีหัวข้อนี้ การรัฐประหารมักจะมีเรื่องนี้เป็นเหตุผลรวมอยู่ด้วย

            บทบาทหลักที่เหมาะสมของหมาเฝ้าบ้านคือ การป้องปราม การเฝ้าระวังเหตุ การส่งเสริมให้มีอาสาสมัครมาร่วมด้วยช่วยกันให้มากที่สุด ทำให้สังคมตื่นรู้ ตื่นตัวและร่วมกันต่อต้านคอร์รัปชัน เป็นส่วนหนึ่งภายใต้ยุทธศาสตร์องค์กรที่มีบทบาทครอบคลุมมากกว่า
            แต่บทบาทหน้าที่ของหมาเฝ้าบ้านดังกล่าวไม่ได้อิงหรือทำหน้าที่เพื่อใคร กลุ่มการเมืองใด หรือเพื่อหน่วยงานใดที่ไม่เกี่ยวข้องกับการต่อต้านคอร์รัปชันโดยตรง

            หากข้อมูลของหมาเฝ้าบ้านเป็นเหตุให้พรรค ก. สามารถโค่นล้มพรรค ข. จะไม่เกี่ยวข้องกับหมาเฝ้าบ้าน เช่นเดียวกับหากมีผู้ทำการรัฐประหารโค่นล้มรัฐบาลก็ไม่เกี่ยวข้องกับหมาเฝ้าบ้านเช่นกัน เพราะบทบาท การเปิดเผยข้อมูลของหมาเฝ้าบ้านกระทำเพื่อสาธารณะประโยชน์ ไม่ได้เจาะจงเพื่อใครหรือกลุ่มใดโดยเฉพาะ

            สหรัฐอเมริกาเป็นประเทศหนึ่งที่มีองค์กรภาคประชาชนจำนวนนับหมื่นนับแสน มีกลุ่มที่ส่งเสริมให้ประชาชนมีอาวุธปืนเพราะเห็นว่าจำต้องมีอาวุธสำหรับป้องกันตนเอง กับกลุ่มต่อต้านเพราะเห็นว่าการมีอาวุธทำให้เกิดการยิงกันตายมากขึ้น อเมริกามีกลุ่มส่งเสริมนโยบายประกันสุขภาพ (รัฐบาลใช้งบประมาณสนับสนุนให้ประชาชนสามารถรับบริการรักษาโรค) กับกลุ่มต่อต้านนโยบายดังกล่าวเพราะเห็นว่าเป็นการสิ้นเปลืองงบประมาณ เป็นปัญหาแก่ประเทศในระยะยาว
            ในสังคมหนึ่งๆ จึงมีหลากหลายความคิด ประชาชนทุกคนมีสิทธิเลือกสนับสนุนตามกลุ่มที่ตนเห็นชอบ และหมาเฝ้าบ้านควรเป็นกลุ่มอาสาสมัครที่มุ่งให้ความสนใจกับการต่อต้านคอร์รัปชันเพื่อประโยชน์ของทุกคนทุกฝ่าย ไม่จำกัดตนเองแม้มีแรงกดดันจากภายนอก

            ดังที่กล่าวแล้วว่าหมาเฝ้าบ้านไม่ใช่พระเอกขี่ม้าขาว แต่หากการทำหน้าที่ของเรามีประสิทธิภาพ จะช่วยให้กลุ่มอื่นๆ ในสังคมลุกขึ้นมาแสดงบทบาทของเขาเอง
---------------


โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

ออกกำลังกาย เพื่ออายุยืนยาวและเป็นสุข

สถานการณ์การออกกำลังกายโลกไม่ดีขึ้น เสี่ยงต่อการเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง องค์การอนามัยจึงออกโรงเตือนอีกครั้ง บางบริษัท สถานศึกษาบางแห่งมีกิจกรรมออกกำลังกายทุกวัน เป็นตัวอย่างที่ดี

ทุกวันนี้ผู้ใหญ่กว่า 1,400 ล้านคนทั่วโลกเสี่ยงเป็นโรคเรื้อรังร้ายแรงเพราะใช้ชีวิตที่สะดวกสบาย ออกกำลังน้อย เมื่อป่วยแล้วจะส่งผลต่อสุขภาพจิต คุณภาพชีวิตแย่ลง ไม่สามารถใช้ชีวิตเหมือนคนปกติ องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำว่าผู้ใหญ่ควรออกกำลังกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ ถ้าเป็นการออกกำลังกายแบบไม่ใช้แรงมาก เช่น เดินเร็ว (brisk walking) ว่ายน้ำ และออกกำลังกายให้ได้สัปดาห์ละ 75 นาทีถ้าเป็นแบบใช้แรงมาก เช่น วิ่ง กีฬาที่เล่นเป็นทีม งานวิจัยที่สำรวจ 168 ประเทศพบว่า แม้หลายปีที่ผ่านมาหน่วยงานสาธารณสุข องค์กรส่งเสริมสุขภาพต่างๆ พยายามชี้ชวนให้คนออกกำลังกาย แต่สถานการณ์โดยรวมไม่ดีขึ้น คนส่วนใหญ่ยังใช้แรงหรือมีกิจกรรมทางกายในระดับเท่าสมัยปี 2001 ประชากรราว 1,400 ล้านคน (27.5 เปอร์เซ็นต์ อายุ 18 ปีขึ้นไป) หรือราว 1 ใน 4 ของโลกจึงอยู่ในภาวะออกกำลังกายน้อยเกินไป องค์การอนามัยโลกมีเป้าหมายลดจำนวนผู้ออกกำลังกายน้อยได้ให้ร้อยละ 1…

อีโบลาระบาดจริงอีกครั้งที่คองโก

รัฐบาลคองโกประกาศภัยเชื้ออีโบลาระบาด พบผู้เสียชีวิตใกล้ 40 รายแล้ว ข่าวดีคือองค์การอนามัยโลกให้ความช่วยเหลือใกล้ชิด มีวัคซีนป้องกันโรค แต่เขตระบาดอยู่ในพื้นที่สงครามยากต่อการควบคุม

กระทรวงสาธารณสุขประเทศคองโกแถลงเมื่อวันที่ 7 สิงหาคมว่ามีผู้เสียชีวิตจากเชื้อไวรัสอีโบลา (Ebola virus) เพิ่มอีก 2 ราย รวมแล้วการระบาดรอบใหม่พบผู้เสียชีวิตแล้ว 36 ราย
ล่าสุด ข้อมูลเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม ยอดผู้เสียชีวิตเพิ่มเป็น 105 รายแล้ว แม้จะมีระบบควบคุมกักกันโรค ให้วัคซีนวันละ 400-600 ราย ที่แย่ที่สุดคือเจ้าหน้าที่สาธารณสุขติดเชื้อด้วย

องค์การอนามัยโลกแถลงว่าสายพันธุ์ที่ระบาดเป็นสายพันธุ์รุนแรงที่สุด อัตราเสียชีวิตสูงสุด ตั้งแต่ร้อยละ 50 ขึ้นไป ดีที่เป็นสายพันธุ์เดิมที่มีวัคซีนป้องกัน อย่างไรก็ตาม พื้นที่ระบาดอยู่ในแถบภาคเหนือเขตไม่สงบ มีการปะทะกันด้วยอาวุธสงครามของกองกำลังต่างๆ เป็นอีกสาเหตุที่การควบคุมโรคยากลำบากขึ้นมาก อะไรคือโรคอีโบลา : โรคอีโบลา (Ebola virus disease หรือ EVD) คือโรคติดเชื้อไวรัสเฉียบพลันชนิดหนึ่ง ยังไม่มียารักษา ผู้ป่วยมีอัตราเสียชีวิตสูง ผู้ติดเชื้อจะเริ่มต้นด้วยอาการคล้ายหวัดหลายอย่าง …

เด็กติดเกมติดเน็ต ควรแก้ที่เด็กหรือผู้ใหญ่

สังคมกังวลเมื่อเด็กติดเกมติดเน็ตมากขึ้นทุกที พ่อแม่หลายคนห่วงลูกที่ผลการเรียนแย่ลง กรณีร้ายแรงคือกลายเป็นคนอารมณ์แปรปรวน ควบคุมตัวเองไม่ได้ คำถามคือใครที่ทำให้เด็กติดเกมติดเน็ต

รายงานกระทรวงสาธารณสุขญี่ปุ่นล่าสุดระบุว่านักเรียนมัธยมต้นกับมัธยมปลายทุก 1 ใน 7 คนกำลังเผชิญปัญหาจากการติดอินเทอร์เน็ต (Internet addiction)สถิตินี้เพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว เด็กเหล่านี้ไม่สนใจเรียนหนังสือ ทำกิจกรรมในชีวิตประจำวัน เป็นข้อมูลสำรวจเมื่อสิ้นปีงบประมาณ 2017 พบว่าเด็กนักเรียนญี่ปุ่นราว 930,000 คนติดเกมออนไลน์หรือโซเชียลมีเดีย ในขณะที่เมื่อ 5 ปีก่อนมีเพียง 400,000 รายเท่านั้น  โรคติดอินเทอร์เน็ต : โรคติดอินเทอร์เน็ตหรือ Internet Addiction Disorder (IAD) เป็นการ “เสพติด” (an addiction) คือยิ่งเล่นยิ่งอยากเล่นต่อ สูญเสียการควบคุมตัวเอง ระบบประสาทและสมองผิดปกติ การติดเน็ตรวมทุกกิจกรรมที่ทำผ่านอินเทอร์เน็ต เช่น การท่องเว็บ ดูหนังโป๊ คุยในห้องแชท ส่งข้อความไปมา เล่นเกมในเน็ต ฯลฯ อาจเป็นการใช้เน็ตผ่านคอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟนหรืออุปกรณ์อื่นๆ โรคติดอินเทอร์เน็ต ไม่เพียงทำลายสุขภาพผู้เล่นอินเทอร์เน็ต ทำให้ระบบประสาท…