ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

เกาะติดต้านคอร์รัปชันโครงการรับจำนำข้าว (2)

ความโปร่งใส ผู้พิฆาตข่าวลือ ความไม่ไว้ใจ
17 กรกฎาคม 2556
ชาญชัย
สรุปสถานการณ์:
โครงการรับจำนำข้าวยังตกเป็นข่าวเด่นต่อเนื่อง ล่าสุดคือการพูดถึงประเด็นคุณภาพข้าวไทยว่าปลอดภัยแก่การบริโภคหรือไม่ หลังจากที่ไม่กี่วันก่อน นายดำรง จิระสุทัศน์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร กล่าวในรายการรัฐบาลยิ่งลักษณ์พบประชาชน ยืนยันว่าข้าวไทยไม่มีสารพิษเจือปน หรือปนเปื้อนอย่างที่มีกระแสข่าวลือ ในทุกล็อตสินค้าส่งออกจะมีการเก็บตัวอย่างเพื่อพิสูจน์ เพื่ออ้างอิงหากสินค้าที่ส่งออกไป ทั้งนี้ ที่ผ่านมาข้าวไทยที่ส่งออกไม่เคยได้รับการแจ้งเตือนว่าข้าวไทยไร้คุณภาพอันเนื่องมาจากสาเหตุที่มีสารพิษตกค้างแม้แต่ครั้งเดียว หากเรื่องดังกล่าวปล่อยไปถึงต่างประเทศ อาจกระทบต่อการส่งออกข้าวไทย
ด้าน นพ.บุญชัย สมบุญสุข เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) กล่าวว่า จากการนำข้าวมาตรวจรวม 160 ตัวอย่าง ล่าสุดตรวจสอบแล้วเสร็จจำนวน 107 ตัวอย่างไม่พบสารเคมี หรือสารที่เป็นอันตราย ดังนั้น ข้าวถุงจึงถือว่าปลอดภัย ส่วนตัวอย่างข้าวที่เก็บมาอีก 50 ตัวอย่างอยู่ระหว่างตรวจสอบ คาดว่าสัปดาห์หน้าจะทราบผล ทั้งนี้ จากกระแสข่าวดังกล่าว อย.ต้องเข้มงวดมากขึ้น เพราะฉะนั้นเราจะเก็บตัวอย่างต่อเนื่องไปเรื่อยๆ และในระยะ 3 เดือนจะเก็บบ่อยๆ

ข้อมูลล่าสุด:
น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม กล่าวถึงการตรวจสอบข้าวถุงของมูลนิธิเพื่อผู้บริโภค ที่พบว่ามีสารรมควันตกค้างมากว่ารัฐบาลไม่ได้ปิดกั้นในการตรวจสอบข้าวของทางสมาคม แต่ขอความกรุณา เนื่องจากรัฐบาลมีมาตรฐานของกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งได้พูดคุยกันอยู่แล้วจึงอยากให้ประสานงานกัน เพราะไม่อยากให้ต่างคนต่างออกไปทำให้เกิดความกังวลต่อประชาชน

วิเคราะห์
            1. เหนือสิ่งอื่นใดหลักการข้อแรกที่ต้องยึดถือคือรัฐมีหน้าที่ดูแลชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน ประเด็นคุณภาพข้าวไทยคือเรื่องรูปธรรมที่รัฐต้องดูแล ต้องไม่ลืมว่าคนไทยทั้งประเทศ 65 ล้านคนกินข้าว เรื่องคุณภาพข้าวจึงเกี่ยวข้องกับสุขภาพ ชีวิตความเป็นอยู่ของคนไทยทั้งประเทศ
            2. ปัญหาสำคัญที่รัฐบาลยิ่งลักษณ์เผชิญอยู่ขณะนี้คือ ประชาชนบางส่วนบางคนสงสัย ไม่ไว้ใจข้อมูลที่ทางการนำเสนอ

            3. ต้องแยกแยะระหว่าง ‘ข้อเท็จจริง’ กับ ‘ข้อสงสัย’
            ข้อเท็จจริง: ข้าวไทยส่วนใหญ่ไม่มีปัญหา กินได้โดยปลอดภัย
            นายกฯ กล่าวได้ถูกต้องว่า “เรายินดีให้ตรวจสอบ เอาข้าวมาซิคะ แล้วมาเปิดตรวจสอบพร้อมกันได้เลยต่อหน้าสาธารณชน ถ้าตรวจสอบแล้วเจอ ก็ต้องไล่ไปดูที่กระบวนการว่าข้าวนั้นๆ อยู่พื้นที่ตรงไหน แต่ไม่ใช่ว่าถ้าตรวจสอบแล้วเจอความผิดปกติ จะหมายความว่าข้าวทั้งประเทศไทยใช้ไม่ได้
            ข้อสงสัยคือ: ‘ถุงไหนที่ไม่มีปัญหา’
            4. เรื่องนี้สามารถแก้ไขได้ถ้ารัฐบาล หน่วยงานกระตือรือร้น แสดงความโปร่งใส ดังที่นางสาวสารี อ๋องสมหวัง เลขาธิการมูลนิธิเพื่อผู้บริโภคกล่าวว่า "หน่วยงานของรัฐอย่าง อย. หรือ กรมวิทย์ฯ ควรมีการเปิดเผยชื่อตัวอย่างที่นำมาทดสอบเพื่อประโยชน์ของผู้บริโภค"
            การที่รัฐบาลไม่ชี้แจง หรือชี้แจงแบบสรุปๆ ไม่ให้รายละเอียดที่มาเพียงพอ กลายเป็น ‘ช่องโหว่’ ให้เกิดข้อสงสัยต่างๆ นานา กลายเป็นว่าบ่อยครั้งที่รัฐบาลต้องมาแก้ปัญหาทีหลัง หลังข่าวลือกระจายออกไปแล้ว เป็นเรื่อง ‘หัวหายล้อมคอก’ ซ้ำซาก
            ทั้งที่โดยข้อเท็จจริงแล้วข้าวไทยส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย อาจมีบางยี่ห้อ ข้าวบางล็อตที่มีปัญหา แต่ ‘ปลาเน่าตัวเดียวเหม็นทั้งข้อง’

            5. แก้ปัญหาดีกว่าการพูดซ้ำว่า ‘ไม่มีปัญหา’
            ที่ผ่านมารัฐบาลพยายามพูด พยายามชี้ให้คนไทยเห็นว่าข้าวไทยไม่มีปัญหา แต่นอกจากวิธีนี้ยังมีวิธีอื่นๆ อีกมากที่ควรดำเนินการร่วม เช่นพาสื่อมวลชน เอ็นจีโอ ตัวแทนกลุ่มต่างๆ เข้าเยี่ยมชมโรงงานผลิต ฟังการชี้แจงวิธีตรวจสอบคุณภาพของอย. เรื่องเหล่านี้ทำได้ไม่ยาก ไม่ใช้งบประมาณมากมาย บริษัทเอกชนหลายแห่งน่าจะยินดีและพร้อมให้เยี่ยมชมอยู่แล้ว เพราะโรงงานต่างๆ มีเกณฑ์มาตรฐานสามารถตรวจสอบได้ทั้งสิ้น ในทางตรงข้ามที่ใดไม่ยอมให้ตรวจสอบย่อมส่อว่าอาจมีปัญหา

            6. ทำการตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง
            เลขาธิการมูลนิธิเพื่อผู้บริโภคชี้ประเด็นสำคัญเรื่องนี้ว่า "เสนอให้มีการตรวจสอบดูแลเรื่องของอาหารปลอดภัยอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง ไม่ใช่เพียงแค่ช่วงเวลาที่เกิดปัญหาเป็นกระแสสังคมเท่านั้น"
            ประเด็นนี้เป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะข้าวแต่ละถุงแม้เป็นยี่ห้อเดียวกัน ชนิดเดียวกัน แต่ที่มาแตกต่างกัน ยิ่งหากเป็นการผลิตที่ระยะเวลาห่างกันมาก โอกาสที่ข้าวจะมาจากคนละแหล่งจะยิ่งมีมาก มาจากนาคนละแปลง เจ้าของคนละคน ปลูกคนละรอบ การดูแลข้าวที่แตกต่างกัน
            นั่นหมายความว่า ข้าวที่ผ่านการตรวจสอบวันนี้ อาจไม่ผ่านการตรวจสอบในวันหน้า เช่นเดียวกับที่บางยี่ห้อที่มีปัญหาวันนี้ วันหน้าอาจปลอดภัยไร้ปัญหาก็เป็นได้
            ดังนั้น สำคัญที่ต้องมีการตรวจสอบวิเคราะห์อย่างต่อเนื่อง เรื่องเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องแปลกใหม่ มีหลักเกณฑ์สากลอยู่แล้ว เหมือนกับสินค้าบริโภคหลายชนิดที่เราซื้อกินทุกวัน จะบอกวันที่ผลิต lot no. ยืนยันผ่านมาตรฐานการคุณภาพ

            7. เรื่องที่เป็นกังวลแทนรัฐบาลคือ ขณะนี้ข้าวไทยจำนวนมากอยู่ในมือของรัฐบาล และกำลังอยู่ระหว่างเสนอขายต่างประเทศ ข่าวปัญหาคุณภาพจะยิ่งกลายเป็นเหตุกดดันการส่งออก กดดันราคาข้าวไทย
            8. อย่าลืมว่าคนไทย 65 ล้านคนกินข้าว และอีกไม่รู้กี่ล้านคนกินข้าวที่ส่งออกจากประเทศไทย
            9. ประเด็นคุณภาพข้าวไทยเป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งที่ชี้ว่าหลายคนในสังคมเห็นว่าโครงการรับจำนำข้าวขาดความโปร่งใส ไม่เปิดเผยข้อมูลมากพอ ทำให้ตรวจสอบไม่ได้ ก่อให้เกิดคำถาม ข้อสงสัย ข้อระแวง กลายเป็นที่มาของข้อครหาต่างๆ นานา
---------------------

บรรณานุกรม:
1. "อธิบดีกรมวิชาการเกษตร-เลขาฯ อย."ประสานเสียง"ข้าวไทย"ไร้สารพิษ, มติชนออนไลน์, 13 กรกฎาคม 2556, http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1373698450&grpid=00&catid=00
2. ฉลาดซื้อเผย ข้าวสารถุงยี่ห้อไหน ไม่มีสารเคมี‏, มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค, 16 กรกฎาคม 2556, http://www.consumerthai.org/main/index.php?option=com_content&view=article&id=2892:2013-07-16-08-07-59&catid=264:2013-01-10-03-26-28&Itemid=52
3. 'ปู'วอนสื่อหยุดถามเรื่องข้าว! คมชัดลึก, 17 กรกฎาคม 2556, http://www.komchadluek.net/detail/20130717/163621/%E0%B8%9B%E0%B8%B9%E0%B8%A7%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%AB%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%94%E0%B8%96%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A7!.html#.UeZBqtJWbyY
--------------------

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

ทุจริตคอร์รัปชัน ภัยร้ายของประชาคมโลก

องค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ (Transparency International) เพิ่งออกรายงานผลสำรวจการชี้วัดเรื่องทุจริตคอร์รัปชั่นทั่วโลกฉบับปี 2013 (Global Corruption Barometer 2013) ชี้ว่า ‘คอร์รัปชันในปัจจุบันแฝงตัวอยู่ร่วมกับระบอบประชาธิปไตย อยู่ในกระบวนการยุติธรรมหลายประเทศ ทำให้ประชาชนไม่เชื่อมั่นในพรรคการเมือง สถาบันตุลาการ ตำรวจ และอีกหลายสถาบัน’
สถานการณ์การทุจริตคอร์รัปชันทั่วโลก             ผู้ตอบแบบสอบถามซึ่งประกอบด้วยประชาชนกลุ่มต่างๆ ทั่วโลกร้อยละ 53 เห็นว่าการทุจริตคอร์รัปชันเพิ่มมากขึ้นเมื่อเทียบกับสองปีก่อน ร้อยละ 29 เห็นว่าเท่าเดิม ส่วนร้อยละ 18 เห็นว่าลดลง (อนึ่ง การสำรวจนี้กระทำกับคนทั่วโลก สถานการณ์บางประเทศอาจดีขึ้น บางประเทศอาจแย่ลง และขึ้นกับความเห็นส่วนบุคคล) ประเทศที่สถานการณ์แย่ลงมากคือ แอลจีเรีย เลบานอน โปรตุเกส ตูนิเซีย วานูอาตู (Vanuatu) และซิมบับเว ประเทศที่เห็นว่าดีขึ้นคือ เบลเยียม กัมพูชา จอร์เจีย รวันดา เซอร์เบีย และไต้หวัน ประเทศเหล่านี้ผู้ตอบแบบสอบถามกว่าสองในสามเห็นว่าแย่ลงหรือดีขึ้น             ในด้านความร้ายแรงของปัญหา ผู้คนทั่วโลกเห็นว่าคอร์รัปชันเป็นปัญหาร้ายแรง …

สถานการณ์โลกดิจิทัล (ฉบับวันที่ 1 ถึง 17 มกราคม 2018)

1. เวเนซุเอลาประกาศสร้างสกุลเงินดิจิทัลของประเทศ รัฐบาลเวเนซุเอลาประกาศจะสร้างเงินดิจิทัลของตนเอง สกัดการกีดกันเงินดอลลาร์จากสหรัฐฯ ประธานาธิบดี Nicolas Maduro กล่าวว่าเงินสกุลดังกล่าวชื่อ “Petro” รัฐบาลจะใช้น้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ ทองคำ เพชรที่มีอยู่เป็นทุนสำรองสกุลดังกล่าว (Venezuela to make digital currency amid financing crisis. (2017, December 4). Inquirer/AFP. Retrieved from http://business.inquirer.net/241930/venezuela-make-digital-currency-amid-financing-crisis) ประกาศว่าเป็นการเริ่มสกุลเงินรูปแบบใหม่ของโลก             วิเคราะห์ : เป็นความพยายามของรัฐบาลที่กำลังแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจตกต่ำรุนแรง ไม่ว่าจะที่สุดแล้วจะทำได้จริงหรือไม่ เป็นแนวคิดใหม่ที่ท้าทายระบบการเงินโลก หรืออาจมองวว่าเป็นวิธีขายหุ้นประเทศรูปแบบหนึ่ง เสนอขายกระจายแก่โลก             ส่วนรายละเอียดจะเป็นอย่างไรน่าติดตาม 2. ความผันผวนของ Ripple (XRP) เมื่อวันศุกร์ที่ 5 มกราคม ในการซื้อขายเพียง 2 วัน ค่าเงินดิจิทัล Ripple (XRP) ลดลงร้อยละ 26 อยู่ที่ 2.83 หลังปฏิเสธข่าวเพิ่มจำนวนเหรียญ Ripple เป็นสกุลเงินดิจิทัลที่ใหญ่ที่สุดรองจาก…

สหรัฐอาหรับเอมิเรสต์กับพลังงานแสงอาทิตย์

โลกอยู่ในช่วงปรับเปลี่ยนระบบพลังงาน :             ในอดีตโลกบริโภคน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นพลังงานหลัก เคยเป็นยุคทองของโอเปก (Organization of Petroleum Exporting Countries: OPEC) ต่อมาการใช้ก๊าซธรรมชาติสร้างความเปลี่ยนแปลงต่อระบบพลังงานอยู่ระยะหนึ่ง แต่ระบบพลังงานโลกไม่หยุดอยู่เท่านี้ พลังงานทางเลือกหลายตัวกำลังก้าวขึ้นมา นำโลกสู่ยุคการปรับเปลี่ยนระบบพลังงานอีกครั้ง             ปัจจัยตัดสินสำคัญคือ การลงทุนเพื่อค้นหาและขุดเจาะน้ำมันจะเพิ่มขึ้นหรือไม่ จะทรงตัวหรือจะถดถอย นักวิชาการคิดว่าหากกำลังการผลิตลดลง ต้นทุนการกลั่นจะสูงขึ้น ราคาน้ำมันถีบตัวสูงขึ้น ยิ่งแข่งขันกับพลังงานอื่นๆ ไม่ได้             การใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มมากขึ้น แพร่หลายมากขึ้น เป็นอีกประเด็นที่ต้องเอ่ยถึง เพราะส่งผลต่อตลาดพลังงานอื่นๆ ครั้งหนึ่งถ่านหินคือเจ้าแห่งพลังงาน ต่อมาเป็นน้ำมัน จากนี้ไปไฟฟ้าคือเจ้าแห่งพลังงาน
พลังงานไฟฟ้ามีจุดเด่นคือสามารถผลิตจากพลังงานอื่นๆ แทบทุกชนิด เท่ากับเป็นพลังงานที่ใช้ไม่มีวันหมด (ต่างจากน้ำมันเชื้อเพลิง ถ่านหิน ยูเรเนียมที่มีวันหมด) การใช้แพร่หลายมากขึ้นทั้งระดับครัวเรือนกับอุตสาหกรรม และที่กำลังจะ…